لەو چەند ڕۆژەدا کە چەندین وڵاتی عەرەبی پەلاماری حوسیەکانیان داوە لە یەمەن،هەندێ سیاسی عەرەب لە عێراق و بەچکە سیاسی کورد وەک داهێنانیان کردبێت دەڵێن”عێراق ناچێتە سەنگەری هاوپەیمانە  عەرەبەکانەوە دژ بە حوسیەکان”، ئەمانە دیارەقسەیان هەر بۆ کردن دەوێت نەک خوێندنەوەی واقعێکی سیاسی کە بە وجود هاتوە، نایانەوێ بزانن عێراقێکی هەڵوەشاوەو دەرگیری شەڕی ناوخۆو خنکاوی گەندەڵی وکاری مافیایی،لە کام هاوکێشەکاندا هەیەو خاوەنی کام سەربەخۆیی سیادیی وسیاسیە،تا ئەم جۆرە قسانە لە خۆی گەورەتر بکات!.

لە کاتی روخاندنی حیزبی بەعسەوە لە لایەن ئەمریکاوە، ئەو ناوچەیە بۆتە ساخکردنەوەی شەڕێکی جیهانی “ئابوری، سیاسی”لە ڕێگای دەوڵەتانی ناوچەکەو خولقاندنی شەڕی تائیفی و دینی و عەشیرەتی و میلی،هاتنی هاوپەیمانەکان بە ڕێبەرایەتی ئەمریکا لەساڵی هەزارو نۆسەدو نەوەددا،پاشتریش ڕوخانی حکومەتی بەعس،دەرگا کردنەوەیەک بوو،ڕوو بەهەڵوەشانەوەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سەرلەنوێ داڕشتنەوەی بە جۆرێکی وا کە خۆیان دەیانەوێت و قازانجی سیاسی و ئابوریەکەیان بپارێزێت.

ڕوخاندنی حکومەتی بەعس وەک دەرهێنانی  بڕێکی زۆر بلۆک بوو بۆ بنکۆڵکردنی ماڵێک و دوایش بوو بە هۆی داتاپینی چەندین دەوڵەتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کردنەوەی دەرگایەکی فراوان بۆ تاوان و کوشتنی ئینسان و دزینی سامانی ژێر زەوی ئەو وڵاتانە.

حکومەتی بەعس لەبەر ئەوە نەڕوخا کە چەکی کیمیاوی هەبوبێت،ئاخر سەلما کە نەیبوو، لەبەر ئەوە نەڕوخا کە دیکتاتۆرو زاڵم بوو،ئاخر هەرئەم بەعسە لە سەرەتای هەشتاکانەوە تا ڕوخانی،ملیۆن عەرەبی کوشت،کیمیاباران وئەنفال وسێدارەی بەباڵای گەلی کوردا بڕی، ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی قسەیەکیان نەکردو هەر پشتیوانی بوون.

ڕوخانی بەعس وخودی پەلاماری کوێت لەلایەن عێراقەوە،کاری ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی بوو،بۆ هاتنیان بۆ ڕۆژهەلاتی ناوەڕواست وتازە بەجێهێشتنی خەونە،هەموو ئەو شەڕانەی روودەدەن، هەمووی دەسکردەو خولقێنەرەکانی هەر ئەوانن و ئەوان تەحەکوم بە هەموو جوڵەیەکەوە دەکەن،لە سەربازی و شەڕەکانەوە، تا پارچە پارچەکردن ومەسەلە سیاسیی و ئابوریەکان و، هەتا تێکدانی باری ژیانی کۆمەڵایەتی خەڵکەکەی.

دوو جەمسەر ڕۆژهەڵاتی ناوەراستیان دابەشکردوە،زۆر دڵڕەقانە کردویانە بە مەیدانی یەکلایی کردنەوەی قازانجەکانیان،لایەکی ئەمریکاو ئیسرائیل و تورکیاو چەندین دەوڵەتی خلیج و لە پەنایدا سعودیەو هەندێ ئەحزابی بچوکی وەک پارتی تا دەگاتە عەشیرەت و  زۆر لە خێڵ و بنەماڵە دەستڕۆیشتوەکانی ناوچەکە،سەنگەری ئەمبەر ئێران وسوریاو روسیاو چین و بەغدایش بە حوکمی ئەوەی مۆری ئیران بەناوچاوانیەوەیەتی، لە هەمان سەنگەردایەو ناشوێرێ بە ئاشکرا دەستی خۆی لە ئەمریکا بکاتەوە،گشت لایەکیش دەبێت دەرک بەوە بکەن،ئەم شەڕە تا بێت گەورەتر دەبێت و وا خەریکە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەسوتێنێت.

ئیترقسەکردن لەسەرئەوەی”عێراق ناچێتە سەنگەری دەوڵەتەعەرەبیەکان دژی حوسیەکان” قسەیەکی پوچ و زەلیلانەیە،حوسیەکان دەسکەلای ئێرانن و مانەوەی سوریا،ئێران و ڕوسیا لە پشتیەوەن و لەمەیداندا شەڕی بۆ دەکەن،ئاخر ڕوخانی بەشارو سەرکوتکردنی حوسیەکان واتە ڕوخانی تاران و لێدان لە بەرژەوەندیە سیاسی و ئابوریەکانی ڕوسیا،حکومەتی بەغداش مانەوەی بە حوکمی ئێرانە ،دەنا سونەکان وداعش دەمێکە بوو دەسەڵاتی خۆیان لە بەغدا ئاوا کردبوو.

کەواتەعێراق چۆن دەتوانێ بچێتەسەنگەری سعودو ئەو دەوڵەتانەوە دژی حوسیەکان؟،دژی حوسیەکان واتە دژی تاران،کێ حەدی هەیە لە عێراقدا بە کوردەکانیشەوە خۆیان لەقەرەی بابەتێکی لەوچەشنە بدەن،ئەوە تەنها تورکیاو هاوپەیمانەکانیەتی لەگەڵ ئەمریکاکە خۆشحالە بەو هێرشانەوبە ئاشکرا پشتیوانی خۆیان بۆی ڕاگەیاندوە.

ئەمە دابەشبوونی سەنگەرەکانەوبە خوێندنەوەی من،چەند مانگی ئایندە شەڕەکان فراوانترو گەورە تر دەبن و دووریش نییە کە ڕوسیا هێزەکانی خۆی نەجوڵینێت بەرەو نەیارەکانی، چونکە ئیتر دنیای عەرەب و سونەکان وتورکیا ئامادە نین ملهوڕی ئێران بەوجۆرە قبوڵ بکەن کە بەغدای داگیرکردوە،خۆی داڕێژەری سیاسی و ئابوری و هەموو شتێکیەتی و سوریای ڕاگرتوەو حوسیەکانی هەڵساندۆتە سەر پێیان و لە ئەفغانستان و لیبیایش خولقێنەری ئاژاوەیەکی فراوانەو لە لوبنانیش دژی ئیسرائیل ڕۆڵی چالاکانەی هەیە ولە زۆر جێگای تری دنیای عەرەب کارەکانی خۆی دەکات.

ئەم فەزایەی ئێرانیش خولقاندویەتی تەنها پەلاقەژەیەکە بۆ مانەوەی خۆی و دورخستنەوەی شەروتیرۆر لە سنورەکانی خۆی،ئەو دەزانێت هەر شەڕێک بگاتە سنورەکانی ئێران، خەڵک لە تاران لێی هەڵدەستن و دەبێت بارگەی بپێچتەوە، لەبەر ئەوەی لە ناو خۆی وڵاتەکەیدا بە سێدارەو زیندان وسەرکوت خۆی ڕاگرتوە،هەژاری بێوێنەو فەسادی ئیداری و ئەخلاقی،کۆی ژیانی ئینسانەکانی لە گرێژنە درەهێناوەو خەڵک لەوپەڕی توڕەبوندایە.

ڕوسیاش هەروا دەستەوەستان دانانیشێ و لە ناو ئەزمەی ئابوریەکی بێوێنەدا بژی و تاقەت بگرێت،هەم خۆی وەک گەورەهێزێک هەم چین کە لە پشتیەتی،هەم ئێران و لایەنگرە بچوکەکانی لە ڕۆژهەلاتی ناوەڕاستدا ،بەشداری دژایەتی بلۆکی ئەم بەری نەیارەکانیان دەکەن.

عێراق وکوردەکان لەم هاوکێشەیەدا هیچ هێزێک نین و شەرەکە زۆر لەوە گەورەترە کۆمەڵێ سیاسی دەستەپاچەی وەک سەرانی هەرێم و عەبادیەکان  بتوانن ڕۆڵی تێدا ببینن، ئەوان وەک کۆمەڵێ هێزی بچوک،یان باشتر بڵێێن بازرگانی سیاسی بچوک،دابەشن بەشێکیان بۆ ئێران،بەشیکیان بۆ تورکیاو هەندێک سەربەخۆی بێ بڕیار، هیچیان نەلە  بەغدا نە لە هەولێر سەربەخۆ نین و خاوەنی هیچ بڕیارێکیش نین.

کەواتە بەغدا لەگەڵ تارانەو پاڵپشتی حوسیەکانەو ئەگەر ئەقڵێکی ئینسانیش نەگەڕێتەوە بۆ کەلەی گەورە هێزەکان، کە ئەمش زەحمەتە،چەند مانگی ئایندە دەبینە شایەتی وێرانکاری وشەڕی زیاتر لە ناوچەکەدا.

تایبەتمەندییەکان: بابەتی هەڵبژاردە

زیادکردنی وەڵام