ساڵی ١٩٥٤ لە مسر، سەیرو  سەمەرەترین خۆپیشاندان لە مێژودا رویدا، دروشمی سەرەکی ئەو خۆپیشاندانە ئەمە بوو: بروخێ ئازادی، بروخێ دیموکراتی!
لەوساڵەداتاقمی جەمال عەبدولناسربۆئەوەی ململانێکانیان لەگەڵ سەرۆک کۆماری ئەوکاتەی مسر “مەحەمەدنەجیب”یەکلابکەنەوەوکەنارەگیریبکەن ورێگە لەدروستبونی دامەزراوەکان و هەڵبژاردن بگرن، هانی لایەنگرانی خۆیاندابەو دروشمانەوەبێزاری خۆیان لەژیانی حزبایەتی و پەرلەمان ودیموکراسیەت دەربڕن.
پێش ئەوساڵەودوای ئەوەشو تائێستا، سەرجەم جولانەوەناسیۆنالیستیەکان لەدەوری یەک گوتاردادەخولێنەوە ئەویش دواخستنی هەموداخوازیەئینسانی وئازادیەکان وبیناسازیو ولاتسازیە، یابەبیانوی نەبونی دەوڵەتی نەتەوەیی وسەربەخۆیەوە یابەبیانوی تازەبەدەوڵەتبون وئەولەوییەتی بیناکردنی دەوڵەتوروبەروبونەوەی دوژمنو ناحەزان. ئەم قەوانەدەیان ساڵەلێی ئەدرێتەوەو، بووە بە بیانویەکی بەهێز بۆ ئیستبداد و ملهوڕی و دیکتاتۆرییەت.
کوردستان و جوڵانەوەکەی بەدەر نییە لەو جۆرە عەقڵیەتانە. کەم نین ئەو سیاسی و نوسەرانەی ناو بەناو پێمان دەلێن دەبێت هەموو شتێک سڕ بکرێت لە پێناو دروست بونی قەوارەیەک بۆ کورد. لای ئەوان هاوکێشەکە هەڵبژاردنە لە نێوان دوو شت کە پێیان وایە دژ بە یەکن نەک تەواوکەری یەکتر: ئازادی و دیموکراسی و مافی مرۆڤت دەوێت یا دەوڵەتی کوردی و سەربەخۆیی!. لە راستیدا ئەمە سەیرترین پرسیارە کە لە ئاست ئەو دوو پرسە گرنگ و پێکەوە بەستراوەدا بکرێت و تەنها لایەنگرانی ئیستبداد و ملهوڕین کە جورئەتی ئەوە بکەن مرۆڤ ناچاری هەڵبژاردن لە نێوان ئەو دوو شتەدا بکات. گوایە پرسی دەوڵەتبون پێویستی بەیەک رابەر و یەک حزب و یەک ئایدۆلۆجیا هەیە.
لێرەداهەندێک سەرەقەڵەم لەسەرئەم پرسە ئەخەمەروو،هیوادارم لەدەرفەتی تردا وردترلەوبارەوەقسەبکرێت:
یەکەم: جولانەوە نەتەوەییەکان گۆڕانیان بەسەردا هاتووە. لە ئێستادا فاکتەری ئیرادەو و بەرژەوەندی لە فاکتەری جیاوازیە کەلتوری و رۆشنبیریەکان بەهێزترن.
دووەم: نەکوردایەتی ونەخودی ناسیۆنالیزم چیترناتوانن وەک ئایدیۆلۆجیایەک لەئێستاداکاربکەن. لەبناغەدائیتربەدەوڵەت بون دەبێتە پێویستی وداواکاریەکی جەماوەری بەرفراوان نەک هی نوخبەودەستەوتاقمێک. هەربۆیەهیچ حزبولایەنێک نەئەتوانێت ونەبۆی هەیەویسایەت بەسەرئەوپرسەوەبکاتونەخۆی بەنوێنەری ئەوداخوازیەبزانێت.
سێیەم: کوردایەتی چیترتایتڵی بزوتنەوەی گەلی کوردنییە، مەسەلەیەکی ئایدۆلۆجی نییە. ئەوەداخوازی میللەتێکە، پرسێکی تەواونەبووەکەدەبێت تەواوبکرێت. ئەوپرسەی لەسەرەتاکانی سەدەی بیست شکستی هێنادەبێت لەسەرەتاکانی سەدەی بیستویەک بەرەوبەئەنجام گەیاندن بگات.دەولەتی کوردستان دەبێت دروستببێت. ئەوەش پێش ئەوەی داواکاریەکی هێزەبەناوناسیۆنالیستەکان بێت،داواکاری وپێداویستی سەردەم و بەشێکە لە بەرژەوەندیە باڵاکانی میللەتەکە.
چوارەم: نەتەوەچێتی وناسیۆنالیزم و هەڵگرتنی خەونەنەتەوەییەکان پێشترهۆکارێک بون بۆپێکهێنانی حزبی جەماوەری وحزبی پێشرەوومەرجەعییەتی نەتەوەیی باڵا،دواتربیانویەک بون بۆقۆرخکاری وئیستبدادو تاکرەوی وبەرتەسککردنی ئیجتیهادات وجیاوازیەکانوئازادیەکان. ئەوبیانوانەئیتربەکەڵکی ئەمسەردەمەنایە،هیچ حزبێک ناتوانێت بەتەنهاهەڵگری ئەو ویستەبێت، خودی ویستەکەش لەداخوازیەکی گروپێکی دەستەبژێرەوەبووەبەویستی جەماوەری بەرفراوان،هەربۆیەدەشێت چەندین لایەن وحزب کەهەڵگری دنیابینی جیاوازی فکری وسیاسیبن بەلام لەمپرسەداهاوویستبن.
پێنجەم: پرۆسەیبەدەوڵەتبونی کوردوەک نەتەوەوکوردستان وەک نیشتمان،رێگرنیەلەبەردەم کارەئاساییەکانی وڵاتسازی. واتەئەوپرۆسەیەنابێتەهۆکارێک بۆتەجمیدبونی هەنگاوەکانیتر. ناکرێ بەبیانوی ئەوەی گوایەئێمەجارێ لەبەردەم ئەوهەنگاوەیەک لاکەرەوەداین ئیترئەبێت پرسی ئازادی ودیموکراسی ودەسەلاتی دادپەروەرانەوکاری دامەزراوەیی فەرامۆشبکەین. ئەوانەنەپێشمەرجن نەدوامەرج، بەڵکوبەشێکن لەرەوتی ئاسایی ولات بەرێوەبردن جاهەرێمێکبیت یاپارێزگایەک یاوڵاتێک.
شەشەم: دەوڵەتی کوردیی وخەونی دەوڵەت لەکوردستانەوەدەست پێئەکات،لەکوردستانەوەدەکرێت،لەرێگەی گەلودامەزراوەکانیەوە،واتەپەرلەمان. بۆیەدەبێ لێرەهاودەنگ بین لەسەررێزگرتن لەیاساودەسەلاتەکان،لەشەرعیەت ودامەزراوەکان،لەبەغداچیبین وچیبکەین ئەوەبەشێکەلەهەوڵی خواردنی کێکی دەسەلات نەک خەونی دەوڵەتی کوردی.  بۆیە قەوانێکی سەیر تر کە زوو زوو لێ ئەدرێت ئەوەیە کە گرنگە لە بەغدا یەکریز و یەک دەنگ بین و ئەمەش گوایە بۆ بەرژەوەندیە نەتەوەییەکانمان باشە. لەوانەیە ئەوە بۆ بەرژەوەندیە باڵاکانی گیرفان باش بێت بەلام بۆ کورد یەکریزی و رێزگرتن لە دامەزراوەکان لە کوردستانەوە، لە هەرێمەوە گرنگتر و چارەنوسترە.

تایبەتمەندییەکان: بابەتی هەڵبژاردە

زیادکردنی وەڵام