لەهەنگاوێكدا، كە چاودێران پێیان وایە وەك پەرچەكردارێكە بۆ سزاكانی ئەمەریكاو بەچاوەڕواننەكراو لەقەڵەم دەدرێت، چین خواستی ئەوەی هەیە بە بەهای ٢٨٠ ملیار دۆلار وەبەرهێنان لە كەرتەكانی نەوت و گاز و پەترۆكیمیاوییەكانی ئێراندا بكات، كە بەهۆی گەمارۆكانەوە زیانیان بەركەوتووە .

گۆڤاری “Petroleum Economist”، كە تایبەتە بە كاروباری وزە ، لەسەرچاوەیەكی باڵای وەزارەت نەوتی ئێرانەوە گواستوویەتییەوە، ئەو وەبەرهێنانە گەورەیە خاڵێكی سەرەكییە لە رێكەوتنێكی نوێی نێوان ئەو دوو وڵاتە، كە لەكاتی سەردانی محەمەد جەواد زەریفی وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ چین لە كۆتاییەكانی مانگی ئاب بۆ پێشكەشكردنی نەخشەڕێگای رێكەوتننامەی هاوبەشی ستراتیژی گشتگیر واژووكراوە، كە لە ساڵی ٢٠١٦ واژۆ كراو جەختی لێكرایەوە.

بەپێی راپۆرتەكە لەماوەی پێنج ساڵی دوای كەوتنە بواری جێبەجێكردنی ڕێكەوتنەكەدا ، وڵاتی چین بە بەهای ١٢٠ ملیار دۆلار وەبەرهێنان لەكەرتی نەوت و ژێرخانی پیشەسازی ئێران دەكات، لەگەڵ پێشكەشكردنی وەبەرهێنانی تر لەماوەی هاوشێوەی دواتر لەدوای رەزامەندی هەردوولا .

لەبەرانبەردا ، ئێران مافی لەپێشینەیی دەدات بەكۆمپانیا چینییەكان لەو كەمكردنەوانەی لەهەر پرۆژەیەكی نوێ، یان لەكاروەستاو، یان تەواونەكراو بۆ پەرەپیدانی كێلگەكانی نەوت و گاز دەكرێن، جگە لە هەموو پرۆژەكانی بواری پەترۆكیمیاوییەكان .

هەروەها ڕێكەوتنەكە مافی ئەوە بە چین دەدات بەرهەمە نەوتی و گازی و پەترۆكیمیاوییەكانی بەنرخێكی هەرزان دەستبكەوێت، لەگەڵ مافی ئەوەی بتوانێت بۆماوەی دوو ساڵ دانی پارەكەی دوابخات .

بەگوێرەی سەرچاوەكە، لەهەموو بەرهەمە نەوتی و گازی و پەترۆكیمیاوییەكان ، ئێران داشكاندنی ٣٢% بۆ چینییەكان دەكات .

ڕێكەوتنەكە دەفەتی ئەو بۆ تاران دەرەخسێنێت هاوبەشێتییەكەی لەگەڵ چین پەرەپێبدات كە ئەندامی هەمیشەیی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتییە ، جگە لە بەرزكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان لە سێ گەورەترین كێڵگەكانی نەوت و گازی وڵاتەكەی، سەرباری رەزامەندی چین لەسەر زیادكردنی هاوردەكردنی نەوتی ئێران .

بەپێی سەرچاوەكە، خاڵە سەرەكییەكانی رێكەوتنە نوێكەی نێوان چین و ئێران بەئاشكرا بڵاونەكراونەتەوە ، لەگەڵ ئەوەی ئەو ڕێكەوتنە دەبێتە گۆڕانێكی بەرچاو لە هاوسەنگی هێز لە كەرتەكانی نەوت و گاز لەسەر ئاستی جیهان .

وەرگێڕان: ئاكۆ عەبدوڵڵا ئاڵی

تایبەتمەندییەکان: هەواڵەکان

زیادکردنی وەڵام