تەنها فلاش باکێک

لەساڵی 1928 دا کاتێک حسن بەنا دەست بەکارەکانی خۆی د ەکات،سەرەتا بە دروستکردنی ڕێکخراوەی خێرخوازی دەست پیدەکات،وەک کۆمەڵەی برایانی موسڵمان.

بە گشتی ئیخوان موسلمین دوو مەرحەلەیان هەیەو دەبێت پییدا تێپەڕن، پێش ئەوەی وەک ڕێکخراو یان حیزبی سیاسی دەرکەوون،ئەمەیشیان هەرلە حسن بەنناوە بۆ ماوەتەوە.

خەریکی خۆ پەروەردە کردن،لە ماڵ و مزگەوت و شوینەکانیتر.

وەک کەسی خێرخواز،مامۆستای خێرخواز،پزیشکی خێرخواز هتد دەردەکەوون.

پاشان وەک حیزبی سیاسی،ڕێکخراوەی سیاسی خۆیان دەردەخەن، هەموویان کۆمەلێ خاڵی هاوبەشیان هەیە، عەرەب بن،تورک بن،فارس بن، خەلکی هەر ولاتێکی سەر ئەم گۆی زەویە بن،هەر نەتەوەیەک بن،سەرەتا ئیشکردن، هەتیوو پەروەردە کردن، گۆشتی خێر بەخشینەوە، مزگەوت و قوتابخانە دروستکردن، پاشان دەیگوێزنەوە بۆ حیزب.

ئیخوانەکان لە هەر گۆشیەکی دنیا بن،لەهەر کۆمەڵگایەکدا بوونیان هەبیت، کەڵک لە بۆشاییە سیاسی،ئابوری، کۆمەڵایەتی گرانی، شەڕ، ئەو بۆشاییانە دەقۆزنەوەو کاری لەسەردەکەن،لێرەوەیە کاتێک کۆمەڵگا لە ڕووی ئابوریەوە دەگەشێتەوە ئەمانە جێگاو ڕێگایان نامێنیت و لەناو دەچن،چونکە چەکەکانی دەستیان دەردێت،هەموویان هەڵدەوەشین یان نامێنن،یان دەبنە گروپی بچوک بچوکی سەلەفی و تیرۆریستی.

ئێخوان سەرەتا کەدەست پیدەکەن،بەهیچ جۆرێک،دژایەتی فرەحیزبی، ژن، دیموکراسی، کۆمەڵگای مەدەنی  ناکەن، کاتێک بەهێز بوون دژایەتیان دەکەن و هەوڵ دەدەن بیان سرنەوە، نمونەی حەسەن بەنا لە میسر.

هەموو ئیخوان موسلمین لە دنیادا ڕوئیایەکی  دیاریکراوی نیە بۆ دەسەلات، هەمیشە تەوافقیە.

ئیخوان بۆ دەسەڵات هەمو تەنازولێک دەکات لە بەردەم ناوەوە،دەولەتانی دەرەوەو حکومەتەکاندا هەتا پەنا بە گروپی چەکدار، ڕەشەکوژی دەبەن وەک ئەوەی لە میسر ڕوویدا.

 

لە دوای ڕاپەڕینەوە یەکگرتویی ئیسلامی ئیغازەی ئیسلامی هەبوو، لە 01/07/1992 دا لقێکی خۆیی کردەوەو علی قەرەداخی سەرۆکی بوو، هەلومەرجی ئەوکاتەی ژیانی خەلک، شەڕی ناوخۆی پارتی و یەکێتی، وێرانکاری و بێنانی بێ کاری  هەژاری،هەموو ئەمانەیان قۆستبوەوە،بێوەژنێک لە هەژاریا دەچوە لایان، ئاردو پارەو  خواردنیان دەدایەو بۆ دووەم جار دەبو سەرپۆشێ بدا بەسەریا،وردە وردە ببێت بەوان، ئاوا کاریان دەکرد،لەدوایدا کە یەکگرتو دروست دەبێت هەمو ئەوانەی بوونە ئەندامی سیاسی یەکگرتوو مەسئول لقەکانی نەدوەو ئەغازەی ئیسلامی و هتد بوون.

یەکێتی نیستیمانی لە 4/2/1994 ئیعلانی کۆتاییهێنانی شەڕی کرد لەگەڵ بزوتنەوەی ئیسلامی،واتە یەکێتی کۆتایی بە بزوتنەوەی ئیسلامی هێنا، ڕێک واتە تەنها دوو ڕۆژ دوای ئەوەو لە 6/2/1994 دا یەکگرتوی ئیسلامی وەک حیزب خۆی راگەیاند،واتە دوای کۆتایهێنان بە بزوتەوەی ئیسلامی ئەو ئیعلانی خۆی کرد.

 

هەڵبەتە ئەوەتان بیر نەچیت ئەمانە لە 1954 وە بۆ 1994  هەبوون، وەک تەنزیم  ئیتر خۆیان دەکەنە حیزب، یەکەم کاریان سوتاندنی تەواوی بەرگەکانی ڕشتەی مرواری بوو،نوسینی عەلائەدین سوجادی،لێرەوە لە کۆمەڵگای داڕزاوی ئەوکاتەو بێکاری و هەژاری خەلک و شەڕی پارتی و یەکێتی خۆیان گەورەکرد، هەرکە خەڵک ژیانی باش بوو بچوک بوونەوە،بە گشتی ئەو حەرەکەتانەی، نەبوونیو هەژاری خەڵک دەقۆزنەوەو خێرو خێرات دەکەن،هەر کە خەڵک ژیانی باش بوو لە بارەی ئابورییەوە ئەوان کاڵ دەبنەوە.

 

لە ساڵی 1954 دا لە مزگەوتی پاشای هەڵەبجە یەکەم ناوکی ئیسلامی سیاسی لە کۆبونەوەیەکدا بڕدرا،کە شێخ محەمەد مەحمودی سەواف ئەمیری ئیخوان موسلیمینی عێراق بەشدای کرد، ئەو دێتە مزگەوتی پاشای هەڵەبجە وتار دەخوێنێتەوە، کۆمەڵێ خەڵک بەیعەتی پێدەدەن و دەبنە ئەندام.

لەوکاتەوە بە قەوارەی بچوک بچوک بوونیان هەیە، لەوکاتەیشدا دژایەتی ئەو بەناوشۆڕشانەیان دەکرد جا لە هەر ڕەنگ و  ناوێکدابوایە.

لەساڵی 1971 دا ئیخوان موسلمینی عێراق خۆی حەل کرد،خۆی هەڵوەشاندەوە.

کاتێک ئیخوان خۆی حەل کرد، ئەمانیش خۆیان حەل کرد، خۆیان سڕکرد، تا ساڵی 1985،کە ئیخوانی عالەمی ڕێگای دا بە ئیخوانی عێراقی دوبارە ڕێکخستنەکانیان دەست پێبکەنەوە،مورشیدی عامی ئیخوان موسلمین، مۆڵەتی کارکردنی دابە کوردە ئاوارەکان کەلە ئۆردوگاکانی ئێراندا بوون، زۆریان ئیخوان بوون کە دوبارە دەست بە کاروباری ڕێکخستن بکەنەوە، مامۆستا مەلا عوسمان عبدولعەزیزمورشیدی ئیخوان بوو لە عێراق.

لە مانگی 5/1987 دا نارەزایەتیەکانی خەڵکی هەلەبجە دەستی پیکرد، حکومەتی بەعس خراپ کەوتە وێزەیان وسەرکوتی کردن، چەندین گەرەکی وەک کانی عاشقان و کوێ و کوێی تەقاندەوە،خەڵکانێک شەهید کران،ئەمە بۆ مامۆستا مەلا عوسمانی عەبدولعەزیز جێگای ناخۆشحالی بوو، وەک وتم چونکە ئەو مورشیدی ئیخوان بوو لە عێراق.

لە مانگی 8/1987 دا مامۆستا مەلاعوسمانی ڕەحمەتی، لە مەوسومی حەجدا نامەیەکی بە مەلا محەمەد عومەری برازایا نارد بۆدکتۆر مستەفا مەشهور مورشیدی عامی ئیخوان موسلمین،لەنامەکەدا مامۆستا مەلا عوسمان  داوا لە مستەفا مەشهور دەکات، ئیخوان موسلمین فتوا بدات، یان ڕێگا بدات جیهاد ڕابگەیەنین دژی حکومەتی بەعس و سەدام حسین، لەبەر ئەوەی ئیبادەی جەماعیان کردوە لە هەڵەبجە، خەلکیان کوشتوە گەرەک و ماڵانیان تەقاندۆتەوە.

مستەفا مەشور لەوەڵامی نامەکەدا دەڵێت” تۆ چۆن جیهاد دژی دەوڵەتک،کەسێک واتە سەدام حسین رادەگەیەنیت کە خۆی لە جیهاددایە دژی ڕەوافز،،شیعەکانی ئێران، بۆیە بڕیارمان دا بە لابردنت.

شایانی وتنە بۆ مێژوو بیڵێم،کاتێک مامۆستا مەلا عوسمان چەکی دژی بەعس هەڵگرت یان بروای پێی هەبوو، سەلاحەدین بەهادین دژ بوو،دژی ئەوە بوو شەڕی بەعس بکرێت، هەر ئەم سەلاحەدینە ساڵی 1992 داوای کرد  دەنگ بدەن بە مەسعود بارزانی.

پاشان کە نامەکە دەگاتە دەستی مامۆستا مەلا عوسمان،ئەوەندە توورە دەبێت دەڵێت” ئەگەر لەبەر بیسمیلاکەی نەبوایە نامەکەیم دەخستە ژێر کڵاشەکانمەوە،ئیتر دوای ئەوە بڕیاری دروستکردنی بزوتنەوەی ئیسلامی دەدات،لێرەدا ڕۆحی زاڵی  نەتەوەییانەی مامۆستا مەلا عوسمان دەبینین.

دوای جینۆسایدکردنی کورد، کیمیاباران،ئەنفال لەوکاتەدا کورد قڕدەکریت 4500 گوند تەخت دەکرێت،ئەمانە بێدەنگ دەبن دانیشتوون لە ئۆردوگاکانی ئیران خەریکی جیاکردنەوەی موعەلەباتی عەسڵ دەبن لە عادی.

 

وەک دەبینن مامۆستامەلا عوسمان لە ئەقڵیەتی ئیخوان موسلمین  تورە دەبێت،دەزانێ ئەوان پشتیوانی لە بەعس دەکەن و شەڕی مەزهبیەکە بەلایانەوە گرنگە نەک ئەوەی کوردان لەنا ودەچن، بەعس لە ناوین دەبات.ئەم هەڵوێستەی مەلا عوسمان هەم نیشتیمانیە هەم نەتەوەییە.

ڕەنگە کەم کەس بزانیت مەلا کرێکار شاعیرە،زۆر کەس وەک بکوژوئەم شتانە دەیبینێت،بەلام ئەو شاعیرە،شاعیرێکی باشیشە، مەلا کرێکاریش تووشی هەڵوێستەیەکی وەک ئەوەی مەلا عوسمان دەبێت،بە رای من ئەوکاتە مەلا کرێکار زۆر قەومی بووەو لەم دواییەدا لەوە دوور کەوتۆتەوە، ئەمە رای خۆمە.

مەلا کرێکار دیوانێکی شیعری هەیە بە ناوی”ژانی مان” لەو دیوانەدا هۆنراوەیەکی بۆ هەڵەبجە وتوە”هۆ هەڵەبجە” بە مێژووی 20/4/1988،،واتە تەنها 34 ڕۆژ دوای کیمیابارانکردنی هەڵەبجە.

لەو هۆنراوەیەدا مەلا کرێکار دەلیت

هۆ هەڵەبجە

شاری هیواو ئاواتی مە

ڕەنجی خەسار

ئاڵۆزی کارەساتی مە

شاری تاساو

داهۆڵی تەنزیمی خەساو

ئێمەی کڵۆڵ

کەچی لەبەدبەختی خۆمان

بۆ هەزار خوشکی”سەبایا”ی

ئەنفالی کورد

لە قەرەداخ،لە سەرگەڵو،لە بادینان

لەو غیرەتە

هیچت نەما.

 

هۆ هەلەبجە

هۆ هێمای ئازایەتی مە

شاری ڕابەرایەتی مە

بیرتە لە نێو ژان وخەما

سۆزو غیرەتت دەجوڵا

بۆ ژانی زەینەب غەزاڵی

بۆ ترۆری خوشکە بەنان

بۆ خوشکی زیندانی حەما

بۆ خوشکی دووری هاودینان.

 

پاشان درێژەی دەداتێ ودەڵی

هۆ هەڵەبجە

بۆ ڕازی بووی

بیروهۆشی دۆستێکی دوور

بە بۆچوونی لێڵ وماندووی

نینۆکت کا؟!

بۆ ڕازی بووی

بەرای نامۆی ئەو دیوو سنوور

ترساو وگرینۆکت کا؟!

گوایە هێشتا هەرچاوەڕێی

لە تۆڵەی شاری ڕوخاوا

لە تۆڵەی خوێنی ڕژاوا

زرێکەی”بەننا” لەبەر کا؟!

دەتا دەمری

چاوەڕوانی بێهیوا بە

دوای چەندەها کۆنگرەی خۆی

بەیانێکت لەسەر دەرکا!!

من دەزانم

نائومێدیشی و چاوەڕیی

بۆ خوێنی تۆ

بۆ مافی تۆ

بگۆڕێ ڕاو بۆچوونی ڕێی؟!

نا زۆر هەڵەی

من دڵنیام دوای چەند ساڵێ

تۆیش وەکو من

تێدەگەی لێی..

بەڵام شەرت بی

ئەو هەڵوێستە نامۆیانەی

بە خوێنی خۆم وهاوبیرم

بگۆڕم پێی.

بەلی مەلا کرێکار نەیتوانی بە خوێنی خۆی و هاوبیرانی هەڵوێستی ئەوان بگۆڕێت.

لێرەدا بیری نەتەوەیی و نیشتیمانی زۆر زالە بەسەر دنیا بینی مەلا کرێکاردا، گلەیی لە ئیخوان موسلمین دەکات،،دەڵێت شارە موسلـمانەکەی من”هەڵەبجە” بۆ هەموویان گریا، بۆ زیندانیانی حەما،بۆ خوشکانی هاودیدان، بۆ ژانی زەینەبی غەزاڵی،بۆ ترۆری خوشکە بەنان،کەچی وا خۆی دەخنکێ،،دەسوتێ،وێران دەبێت،وا قەرەداخ و گەرمیان،سەرگەلو بادینان  هتد کاول دەبن،،ئیخوان بەیاننامەیەکیش دەرناکات.

هەردو دیدگای ئەوکاتەی مەلا عوسمان و مەلا کرێکار نیشتیمانیانەن، بۆیە ئیتر ڕەخنەیان هەیەو تێدەگەن کە ئیخوان زیاتر دیدگای پان عەرەبیزم و پان ئیسلامیستەکەی لەسەرەوەیەو ئەوەندەی بۆ نەتەوەی عەرەب بەکاری دەبەن بۆ کورد بەکاری نابەن،پێدەچێت دژایەتی مەلا کرێکار بۆ یەکگرتووی ئیسلامی، ئەم جیاوازی بیرکردنەوەیە بێت،،جگە لە چەندین خاڵیتر.

لێرەدا پرسیارەکان ئەمانەن،بۆچی مامۆستا مەلا کرێکار نەیتوانی ئاوا نەتەوەییانە بمێنێتەوە،ئەوێک لە پاکستانەوە فرمێسک بۆ کارەساتی هەڵبجە و سێوسێنان و قەراخ و گەرمیان،بە سوتماککردنی کوردستان دەڕێژێت،چی وایکرد بکەوێتە ئەو هەڵە سیاسیەوەو دیفاح لە دەوڵەتی ئیسلامی داعش بکات؟

ئەو پیاوێکی سیاسی و شارەزاو خوینەوارە،چۆن دەرکی بەوە نەکرد، داعش کۆرپەی هەناوی ئیمپریالیزمی جیهانیەو هاتووە بۆ لە ناو بردنی خودی حەزارەی ئیسلامی؟ چۆن دەرکی بەوە نەکرد سالانێک بوو ئیسلامیە توندڕەوەکان سەفەریان بۆ ئەوروپا دەکرد،خەتەریان دروست کردبوو،یانزەی سیپتەمبەر ڕوویدا، تەقینەوەکانی لەندەن و مەدریدو زۆر جێگای تر،ئایە نەیدەزانی کە دەوڵەتانی ئەوروپا  ئیتر ئیسلامیەکانی بە پۆل دەناردەوە سەر زەویەکانی خۆیان و لە سوریاو عێراق  تا لیبیا، تا لەوێ شەری یەکتر بکەن و وێرانە بخولقێنن، کورد دەڵی،ئاگرە سورە لە خۆم دوورە،ئەوان و ایان کرد.

 

بۆچی مامۆستا کرێکار نەیتوانی ببێتە مەحویەکی ئەم سەردەمە.یان مەولانە خالیدێک،بۆچی نەیتوانی بیری ئیسلام و باوەڕەکەی تێکەڵ بە بیرو باوەڕی نەتەوەیی و نیشتیمانی،واتە نەتەوەیەکی مەحروم و نیشتیمانێکی پارچە پارچەو زوڵملێکراو تێکەڵ بکات،بۆ قازانجی دینەکەی،نەتەوەکەی،نیشتیمانەکەی بەکاربهێنیت.

خۆزگە خۆی وەڵامی ئەم پرسیارانەی دەدایەوە.

 

 

ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ لای فەرەج فوودە وەک گەورە نوسەرێکی دنیای عەرەب لەمیسر،ئەو مامۆستای زانکۆ بوو،لەو سەردەمەدا گروپی”شوکری مستەفا”فتوای سەیر سەیریان دەردەکرد،وەک ئەوەی خوێندن حەرامە، ئەویش وتی” ئەوەی ئایندە دروست دەکا، قەڵەمە نەک سیواک،وشەیە نەک گولە” لەسەر ئەوە تیرۆریان کرد.

لێرەوە باگراوەندی موسەنا ئەمین و یەکگرتوو ئەم ئیخوان موسلمینەیە، ئەوان ناتوانن وەک مەلا کرێکاری ئەوکاتەو مەلا عوسمان هەڵوێستیان هەبێت، دەبنە نۆکەری ئەردۆغان،چونکە ئیخوان موسلمینە،هەموو کورد لەناو بەرێت، کوردستان جینۆساید بکات،،ئەو مێش میوانی نیە.

موسەنا ئیخوانیەکەو تەسلیم بووە بە دیدگا ئیخوانیەکە، وەک کورد ناشێ حسابیان لەسەر بکڕێت،ئەو فاحیشەیەکی سیاسیە،لەلایەک دەنگ دەدا بە ڕیفراندۆمەکەی مەسعود، چونکە دەزانی ئەردۆگان وئیخوانی تورکی ئاگادارن و سیناریۆکە دەبینیت کە هی ئەوانە، لەم لاوە دژی یەک پارچەیی خاکی عێراقە، دیسانیش خۆی کاندید کردووە بۆ ئەندام پەرلەمانی لەبەغداو ئەگەر دەربچێت دەبێت سوێندی یاسایی بخوات بۆ پاراستنی یەک پارچەیی خاکی عێراق.

دکتۆرە عالیەی هاوسەری  ئەوکاتەی موسەنا ژنی بەسەرهینا لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەنوسیدا شتی وای لێدەگێڕایەوە گوێگرانی تووشی شۆک کردبوو.

کەواتە نابێت خەلکی کوردستان بچوکترین چاوەروانی لە یەکگرتووی ئیسلامی هەبیت و دەنگی بداتێ،چونکە ئەوان موسلمانێکی کوردی  نین کە هەم دیفاع لە دینەکەیان بکەن هەم لە گەل و نیشتیمانەکەیان،ئەمانە گەل و نیشتیمان دەکەن قوربانی ئیخوانیە جیهانیەکە،کە ئەوانیش زیاتر فاشیزمی نەتەوەیی بەسەریاندا زالە.

 

ئەو شەڕەی موسەنا دەیکات،،شەڕی شیعەیە، شەڕی مەزهەبیە،،دووروو نزیک پەیوەندی بە نەتەوەو نیشتیمانەوە نیە،ئەوان تەنها لەژێر ئەم دوو چەمکەدا خۆیان حەشار داوەو،ئەردۆغان چەند ەبۆ کورد خەتەرە،،ئەم خائینانەی ناوخۆ هەزار ئەوەندە.

 

کورد دەبێت هوشیارانە هەنگاو بنێت و بڕیار بدات،دەبێت باشتر بیربکاتەوەو ئەمانە بناسێت،ئێمە کێشەی نەتەوەو خاکمان هەیە، وجودمان،مانمان لە خەتەردایە، ئێمە کێسەی دینیمان نیە،شەڕیمەزهەبیمان نیە،سەدان ساڵە  دینەکان بەو پەڕی ئارامی بەیەکەوە دەژین،کێشەی نەتەوەو نیشتیمانمان هەیە.

یەکگرتووی ئیسلامی کە بووە دارشەقی بن هەنگڵی بنەمالەی بارزانی، بەدەرەجەی یەکەم بۆ تورکیاو ئەردۆغانە…هەزار هێندەی پارتی تاوانبارن.

 

 

ئارام ئەحمەد

08/05/2018

 

تایبەتمەندییەکان: بابەتی هەڵبژاردە

زیادکردنی وەڵام