هه‌موو ساڵێك له‌22ی نیسان حزبه‌شیوعییه‌كان و گشت هێزه‌كانی چه‌پ و شۆرشگێرو سه‌رتاپای مرۆڤایه‌تی پێشكه‌وتنخواز له‌سه‌رانسه‌ری جیهان رۆژی له‌دایك بوونی بلیمه‌تی لێهاتوو به‌تواناو جۆشده‌ری خه‌بات و تێكۆشانی چینی زه‌حمه‌تكێش و كرێكاران دژ به‌ئیمپریالیزم و سه‌رمایه‌داری وكۆلاكی خاوه‌ن موڵك و ده‌ره‌به‌گ و مامۆستای به‌شه‌رییه‌تی بێ هاوتا ڤلادیمیر ئیلیچ ئه‌لیانۆف لێنین {Vladimir Ilyich Ulyanov Lenin} به‌رز رائه‌گرن.

شیوعییه‌كان و كه‌سانی چه‌پ له‌هه‌موو دنیادا په‌ره‌به‌خه‌بات و تێكۆشان ئه‌ده‌ن دژ به‌دیكتاتۆرییه‌ت و ده‌سه‌ڵاتی سته‌مكاری نه‌ژادی و نه‌ته‌وه‌یی خۆسپێنه‌ر له‌پێناو به‌ده‌ستهێنانی ئازادی و دیموكراسی و مافی مرۆڤ و، لێنین وه‌ك شۆرشگێرێكی بێ هاوتا به‌خویندنه‌وه‌یه‌كی ژیرانه‌له‌راستییه‌كانی سیستمی داگیركه‌رانه‌ی ئیمپراتۆرییه‌تی تزاره‌كانی رۆسیادا تیگه‌یشتبوو، كه‌لكی له‌پرسی نه‌ته‌وه‌یی وه‌رگرت وه‌ك ده‌رفه‌تێك بۆ كۆكردنه‌وه‌و یه‌كگرتنی نه‌ته‌وه‌چه‌وساوه‌كان له‌ژێر ئاڵای چینی كرێكارو هه‌موو چه‌وساوه‌كان و، پشتكیری شیوعییه‌كانی بۆ ئه‌و  پرسه‌نه‌ته‌وه‌ییه‌راگه‌یاند.

به‌ڵێ،  هه‌موو ساڵێك له‌م رۆژه‌پیرۆزه‌دا یادی له‌دایكبوونی مامۆستای هێژاو، دامه‌زرێنه‌ری حزبی شیوعی روسیاو، ده‌سه‌ڵاتی یه‌كێتی سۆڤێت ودرێژه‌پێده‌ری رێبازی كارڵ ماركس و فریدریك ئه‌نجلزو رابه‌ری پرولیتاریای روسیاو نیوده‌وڵه‌تی لێنین ئه‌كه‌ینه‌وه‌و، له‌م باره‌یه‌وه‌ پسپۆرو فه‌یله‌سوفی ئه‌ڵمانی گه‌وره‌و سیاسه‌تمه‌داری به‌ناوبانك كارڵ كاوتسكی كه‌له‌هه‌مان كاتیشدا یه‌كێك له‌گه‌وره‌ترین نه‌یاره‌كانی لێنین بوو ئه‌ڵێـت:

لێنین كه‌سایه‌تییه‌كی قاره‌مان وبه‌هێزبوو، وێنه‌ی له‌مێژوودا كه‌م بوو، ئه‌توانم بڵێم ته‌نها یه‌كێك له‌ناو ده‌سه‌ڵاتداران و پیاوانی ئه‌مرۆ هه‌یه‌وه‌ك ئه‌و وابێت، ئه‌ویش بیسماركه‌و، ئه‌م دوو كه‌سه‌زۆر سیفات و خیسڵه‌تی هاوشێوه‌یان وه‌ك یه‌ك وایه‌ولێ ئامانجه‌كانیان دژ به‌یه‌كترن، بۆ نموونه‌ئامانجی بیسمارك كاركردن بوو له‌پێناو بته‌وكردن و خۆسه‌پاندنی تیره‌كانی هۆهینزولێرن  Hohenzollern  به‌سه‌ر ئه‌ڵمانیادا به‌ڵام ئامانجی لێنین شۆرشی پرۆلیتار بوو، ئه‌وه‌ش وه‌ك جیاوازییه‌له‌نێوان ئاوو ئاگرداو، ئامانجی بیسمارك بچوك بوو به‌ڵام ئامانجی لێنین زۆر زۆر گه‌وره‌تر بوو، لێنین زۆر زیره‌ك بوو، بۆیه‌زاڵ بوو به‌سه‌ر بیسمارك و زۆر به‌باشی و گورو تینه‌وه‌له‌بواری تیوری قاڵبوو خوازیاری ده‌سكه‌وتی تایبه‌تی نه‌بوو به‌ڵام بیسمارك كاتی نه‌بوو بۆ خوێندنه‌وه‌ی تیوری و ده‌سه‌ڵاتی له‌پێناو ده‌سكه‌وتی تایبه‌تی به‌كارهێنا، شایانی باسه‌لێنین له‌دژی كارڵ كاوتسكی نامیلكه‌ی (شۆرشی پرۆلیتاریاو لاده‌ری یاخیبوو كاوتسكی) نووسیوه‌.

ڤلادیمیر لێنین له‌22/4/1870 له‌شاری سیمبیرسك – ئولیانوفسك { Simbirsk – Uljanovsk } چاوی بۆ ژیان هه‌ڵهێناو،  له‌مرۆدا ماڵه‌بچوكه‌كه‌یان بووه‌ته‌موزه‌خانه‌و، وه‌ك ئاوێنه‌یه‌ك وایه‌میژووی ژیانی مناڵی  و لاوێتی لێنین پیشان ئه‌ده‌ات.

بیرو هۆشی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی لێنین له‌رۆژانی زانكو په‌ره‌ئه‌سێنێت كاتێك به‌هۆی به‌شداری له‌خۆپیشاندان له‌كۆلیجی یاسا له‌{قازان – ته‌تاریا} ده‌ر ئه‌كرێت و، پاشان قۆناغێك ئه‌چێته‌پێشه‌وه‌و له‌پاش له‌سێداره‌دانی ئه‌لكسه‌نده‌ری سییه‌می برای له‌لایه‌ن  تزاره‌وه‌(قه‌یسه‌ر) په‌یوه‌ندی به‌كومه‌ڵه‌كانی {ماركس} یه‌وه‌ئه‌كات و، تێئه‌كۆشێت تا سه‌ركه‌وتنی شۆرشی بۆڵشه‌فییه‌كان {شۆرشی ئۆكتۆبه‌ر} ی ساڵی  1917 و، بوو به‌خاوه‌نی ده‌سه‌ڵات.

لێنین  سیاسه‌تمه‌دارو فه‌له‌سوف و بیرمه‌ندو رۆژنامه‌نووس و نووسه‌ر بوو، بێ له‌ده‌ركردنی رۆژنامه‌ی ئایسكرا چه‌ندان كتێبی نووسیوه‌و له‌وانه‌: ده‌یان و سه‌دان  و هه‌زاران وتارو بڵاوكراوه‌و نامیلكه‌و كتێب وه‌ك: چ بكه‌ێن { Что делать}  ساڵی 1902 سه‌باره‌ت به‌شۆرش كه‌پێویستی به‌حزبێكی به‌هێزه‌و بتوانێت ببێته‌پێشه‌نگی سه‌ركردایه‌تی شۆرش و، كتێبی (ئیمپریالیزم  به‌رزترین  قۆناغه‌كانی سه‌رمایه‌دارییه‌{ Империализм, как высшая стадия капитализма} ساڵی 1916، ده‌وڵه‌ت و شورش { Государство и революция } 1917 باسی بیرۆكه‌ی كارڵ ماركس و فردریك ئه‌نگلس سه‌باره‌ت به‌شۆرش و حزبی شیوعی دیموكرات كه‌ناتوانێت هه‌ڵوێستێكی چالاك له‌شۆرشدا بنوێنێت و كتێبی زۆرتر ده‌رباره‌ی نه‌خۆشی مناڵانه‌ی چه‌پگه‌را و له‌سه‌ر بزوته‌نه‌وه‌كانی جوتیاران وقوتابیان و لاوان و رۆشنبیران و هتد….. لێنین له‌لایه‌ن ئیسلامه‌دوواكه‌وتووه‌كان كه‌له‌تاریكستان ئه‌ژین و، هه‌موو كات ئاماده‌ن بۆ كوشتن و خوێنرشتن به‌نیازی گه‌یشتن به‌”حۆرییه‌كان” و رابواردن ئه‌مه‌له‌لایه‌ك ، له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌هه‌ندێ رۆشنبیری سه‌رلێشیوا ناوی لێنین به‌یاخی له‌قه‌ڵه‌م ئه‌ده‌ن و، خۆشیان هیچیان له‌ده‌ست نایه‌ت و دۆش داماون و، قسه‌ی زل و كرچ و كاڵ ئه‌كه‌ن و، هه‌رچی كاری زشت و ناشیرین هه‌یه‌ئه‌یده‌نه‌پاڵ ئه‌و سه‌رده‌مه‌{سه‌رده‌می تێكۆشانی لێنینی مه‌زن} كه‌زیاتر له‌سه‌د ساڵه‌.

ئه‌مرۆ زوربه‌ی خه‌ڵك له‌لاوو، كه‌سانی پیرو به‌ساڵاچوو، خانه‌نشینه‌كان و دانیشتوانی گوندو لادێ و شاره‌كان نێرۆ مێ به‌چاوێكی پر نرخ ته‌ماشای رؤڵی ئه‌و بلیمه‌ته‌ئه‌كه‌ن، چونكه‌به‌هۆی هه‌ڵگیرسانی شۆرشی مه‌زنی ئوكتۆبه‌ر توانی  له‌روسیاو پاشان له‌یه‌كێتی سۆڤێت هه‌ژاری بنبر بكات و، خه‌ڵك به‌تایبه‌تی جوتیاران و كرێكاران به‌خۆشی و كامه‌رانی بژین.

سه‌باره‌ت به‌ئارامگای سه‌ركرده‌ی بێ هاوتا لێنین زوربه‌ی خه‌ڵك هاوران بۆ مانه‌وه‌ی له‌گۆره‌پانی سوور له‌مۆسكۆو هه‌وڵدان بۆ پاراستنی و، دانیشتوانی روسیا له‌بیریانه‌كاتی خوێ سه‌رۆكی پێشووی وڵات (سه‌رۆكه‌سه‌رخۆشه‌كه‌) باریس یه‌لتسن  په‌یتا په‌یتا فه‌رمانی ده‌رئه‌كرد به‌مه‌به‌ستی لابردنی ئارامگای لێنین به‌ڵام هه‌موو كه‌ره‌تێك تووشی نشووستی و سه‌رشۆری ئه‌بوو، شیوعییه‌كان و هێزه‌چه‌په‌كان دژ به‌گواستنه‌وه‌ی ئارامگای لێنینن و، ئه‌مرۆ به‌پێچه‌وانه‌ی  باریس یه‌لتسنی سه‌رۆكی كۆنی روسیا فلادیمیر پۆتین  سه‌رۆكی ئێستای روسیا له‌چاوپێكه‌تنی له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌ئیتالی – كارێرا دیللا سیرا – Corriere della Sera رایگه‌یاندو وتی ئارامگای لێنین له‌شوێنی خوێ له‌گۆره‌پانی سوور ئه‌مێنێته‌وه‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ده‌ستكاری ناكرێت چونكه‌زۆربه‌ی خه‌ڵك وای پێخۆشه‌و ، ئێمه‌ش ناتوانین و نامانه‌ویت دڵی خه‌ڵك ته‌نگ بێت و، پۆتین جه‌ختی كرد وتی بزوتنه‌وه‌چه‌پ له‌روسیادا ئاینده‌یه‌كی باشی هه‌یه‌و، هه‌روا بزوتنه‌وه‌ی سۆسیال دیموكرات و، حزبی شیوعی روسیا به‌شێوه‌یه‌كی یاسایی چالاكه‌و به‌ره‌و پێش ئه‌روات.

لێنین له‌هه‌موو بواره‌كانی ژیان لێهاتوو بلیمه‌ت بوو، له‌هه‌موو روویه‌كه‌و شاره‌زا بوو، له‌كاتی لاویدا زۆر زیره‌ك و به‌توانا بوو، ته‌نها یه‌ك به‌ڵگه‌نامه‌{دیكۆمێنت} ئه‌خه‌ینه‌روو، ئه‌ویش نمره‌كانی تاقیكردنه‌وه‌ی ئاماده‌ییه‌كه‌زیره‌كی ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌مه‌زنه‌ده‌ر ئه‌خات.

به‌ڵگه‌نامه‌ی زانیاری و كۆتایی هێنان به‌خوێندنی ئاماده‌یی {شه‌هاده‌ی – تخرج} ی فلادیمیر لێنین {ئۆلیانۆف} ژماره‌ی به‌ڵگه‌نامه‌{شه‌هاده‌} 468 یاساو زانیاری لاهوت 5، زمانی روسی و سڵاڤی 5، زانستی مه‌نتق Logic  4، زمانی لاتینی 5، زمانی یۆنانی 5، ماتیماتیك 5، مێژوو 5، جۆگرافیا 5، فیزیك و ماته‌ماتیكی جوگرافی 5، زمانی ئه‌ڵمانی 5 و زمانی فه‌ره‌نسی 5 و، له‌بری ئه‌و نمرانه‌لێنین خه‌ڵاتی زێرینی وه‌رگرت.

ئه‌و نمرانه‌ی سه‌ره‌وه‌و، پاشان رێكخستنی قوتابیان و جه‌ماوه‌ر له‌زانكوی قازان و بایه‌خدان به‌ده‌ركردنی رۆژنامه‌و رێنه‌مایی كردنی كرێكاران و زه‌حمه‌تكێشان دژ به‌تزاره‌كان هه‌موو نیشانه‌ی بلیمه‌تی و تواناو لێهاتووی لێنینی مه‌زنه‌.

چه‌ند له‌سه‌ر لێنین بنووسرێت هێشتا كه‌مه‌و قه‌ت كۆتایی نایه‌ت و، ئه‌و بلیمه‌ته‌بێ هاوتایه‌له‌رۆژی 21/1/1924 له‌ژێر كارتێكردنی ئه‌و گولله‌یه‌به‌ر ملی كه‌وتبوو كۆچیكرد.

هه‌ر شه‌كاوه‌بێت ئاڵای به‌رزی بیروباوه‌ره‌كه‌ی لێنین و، هه‌ر بژی یادی 145 ساڵی له‌دایكبوونی لێنین.

تایبەتمەندییەکان: وتارو بیروڕا

زیادکردنی وەڵام