شوێن بەڕەھەندی (جوگرافی. سیاسی. ئابوری. کۆمەڵایەتی. فەرھەنگی زانستی. سەربازی), تا دەگاتە شوێنی ڕێکخراوەیی و دامەزراوەیی, مانا و تێگەیشتن و فرە ڕەھەندی ھەیە, شوێن ناسنامەی کەسەکان و کۆمەڵگاکانە بۆھەریەکێ لەو ڕەھەندانەی ئاماژەی پێ در.. بۆنمونە ئەگەر بڵێین فڵانە گەل لەفڵانە شوێنی دنیا دەژی, یان فڵانە کەس لەفڵانە شار یان گەڕەک دەژی, یان ھەروەھا لەفڵانە دەزگا و دامەزراوە کاردەکات, یان بڵێین فڵانە دەزگا یان ڕێکخراو کاردەکات لەفڵان شوێنی وڵات, ئیتر ھەر بە […]

سەرچاوەیەکی تایبەت و نزیک لە ماڵی تاڵەبانییەوە بە چاوی گەلی ڕاگەیاند،پێش سەفەرەکەی مەسعود بارزانی بۆ ئەڵمان،لەیەک ڕۆژداو بە دوای یەکدا پاڤێل و دایکی هەریەکەیان بە جیا مەسعود بارزانیان بینیەوە.   پاڤێڵ بە چەند قسەیەک” ئێستا هێزی یەکێتی هەمووی لای دایکمە،لەگەڵ ئەو ڕێکەوی یانی لەگەڵ یەکێتی ڕێکەوتوی،هەموو دەزگاکانی بۆ بژاردوە بە پارەیشەوە کە لای ئەوانە،دوای ئەوە هێرۆو مەسعود بەیەکەوە دانیشتوون وکۆمەڵێ قسەو باسیان لە هەموو بوارەکاندا کردوە.   چەند ڕۆژێک دوای […]

هاوپۆل : هەواڵەکان

سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ماوه‌ی دوو رۆژه‌ ئارگبه‌ست له‌ سوریا خراوه‌ته‌ بواری جێبه‌جێ كردنه‌وه‌، به‌ڵام چه‌كداره‌ توندره‌وه‌كان به‌رده‌وامن له‌ هێرشه‌كانیان بۆ سه‌ر ناوچه‌ كوردیه‌كان و توركیاش بۆردومانی ناوچه‌كه‌ ده‌كات، ئێستاش شه‌ڕێكی قورس ناوچه‌كانی عه‌فرینی گرتۆته‌وه‌. به‌ گوێره‌ی سه‌رچاوه‌هه‌واڵیه‌كان له‌ رۆژئاوای كوردستان ماوه‌ی دوو رۆژه‌ چه‌كداره‌كانی جه‌بهه‌ی نوسره‌ و ئه‌حرارولشام به‌ پیشتیوانی توركیا هێرش ده‌كه‌نه‌ سه‌ر گوندی شیراوا له‌ كانتۆنی عه‌فرین. هه‌روه‌ها له‌ ناوچه‌ گوندنشینه‌كانی عه‌فرین سوپای توركیا به‌چه‌كی قورس ناوه‌ناوه‌ بۆردومانی كوێرانه‌ی […]

هاوپۆل : هەواڵەکان

ماوەی (30) ساڵ بەسەر تیرۆركردنی سەرۆك وەزیرانی سوید تێپەڕ دەبێت، بەبێ ئەوەی تائێستا نهێنی تیرۆركردنەكەی ئاشكرا بكرێت. بە ئامادەبونی سەرۆك وەزیرانی ئێستای سوید، ستیڤان لۆڤن و ژمارەیەكی زۆر لە هاوڵاتییان، چەپكەگوڵی رێزلێنان لەسەر گۆڕی ئۆلف پاڵمێ سەرۆك وەزیرانی سوید دانرا كە (30) ساڵ بەسەر تیرۆركردنەكەیدا تێپەڕ دەبێت. پالمێ سەعات (11)ى شەوى (28)ی شوباتی ساڵی (1986)دا لە لەكاتی هاتنە دەرەوەی لە یەكێك لە هۆڵەكانی سینەما لەگەڵ هاوسەرەكەی، دەستڕێژی گولـلەی لێکرا و […]

هاوپۆل : هەواڵەکان

خوێنەرانی هێژا، وەك دەزانن لە هەرێمی كوردستان / کوردستان هزر و تێڕوانین و بیرۆكە ئەناركیستییەكان پێشینەیەكی زۆریان نییە و ئەگەر هەشبووبێت لە ئاستی ئاشنایی و ئاگاداریی تاكەكەسیی تێپەڕینەكردووە؛ لە کوردستان نە بزووتنەوەیەكی كۆمەڵایەتیی بە ناو و ئامانجی ئەناركیستی بوونی هەبووە، نە گروپ و ڕێكخراوەی جەماوەریی، نە بڵاوكراوە و نە دەقی نووسراو یا وەرگێڕدراو. تا ئەوێندەرێ كە ئێمە ئاگاداربین و بەڵگەمان هەبێت، پێش كۆبوونەوەی چەند نووسەر و چالاكێك و ڕاگەیاندنی (سەكۆی […]

هاوپۆل : وتارو بیروڕا

ووردبه‌ره‌وه‌و بڕۆ ناو پارچه‌كانی وڵاته‌وه‌ ، ‌ له‌وێشه‌وه‌ ورتر بڕۆره‌ ناو پارچه‌ فیدڕاڵه‌كه‌وه‌و به‌ڕوحێكی وه‌رزشی له‌هه‌ر پارێزگایه‌ك بڕۆره‌ ناوچه‌یه‌كی ، له‌وێشه‌وه‌ ورتربڕۆره‌ گه‌ڕه‌كه‌كانییوو له‌گه‌ڵ خه‌ڵكه‌كه‌ی ده‌ست به‌قسه‌بكه‌ له‌سه‌ر شۆسته‌كان خۆ ئه‌گه‌ریش نه‌بوو له‌ناو لیته‌دا بدوێ یانیش جارو بار بڕۆره‌ ماڵه‌كانه‌وه‌و خێزانه‌كان بدوێنه‌ ، كه‌مێك ماندو ئه‌بی به‌ڵام گه‌لێك به‌چه‌ند سه‌عاتێك ئه‌ناسی ..! كه‌كه‌سێكی بیانی گه‌ره‌كی بێت به‌كورترین ماوه‌و باشترین ناسین بیه‌وێت گه‌لێك بناسێت بابێته‌ كوردستان باشتر به‌شی فیدڕاڵه‌كه‌ . جالێره‌وه‌ […]

ماوەیەکە هەربەرپرسێکی ئەم حکومەتە گەندەڵە بەتایبەت ئەوانەی سەر پارتی دەسەڵاتدار یەکێتی و پارتین لەگەڵ ڕاگەیاندنەکانیان ڕووی دەمیان کردۆتە مامۆستایان و کەوتوونەتە تۆمەت بەشینەوە بەسەر مامۆستایاندا  وەک ئەوەی مامۆستایان هێزی بێگانەیان هێنابێتە سەر ئەم خاکە و سامان و داهاتی ئەم میللەتەیان بەتاڵانبردبێ و هۆکاری ڕوودانی شەڕی ناوخۆبووبن. دەسەڵاتداران دەیانەوێت هەرشتێک لەم هەرێمەدا ڕوویدا بیخەنە چوار چێوەی سیاسەتەوە بۆئەوەی ڕووی دزێوی خۆیان پێ سپی بکەنەوە ئەوان بەمەبەست نایەنەوێت لەوە تێ بگەن بایکۆت […]

به‌ بۆنه‌ی رۆژی زمانی دایکه‌وه‌، که‌ ٢١ی شوباتی هه‌موو ساڵێکه‌ و له لایه‌ن کۆمسیۆنی په‌روه‌رده‌ی زانستی و که‌لتوریی سه‌ر به‌ رێکخراوی نه‌ته‌وه یه‌کگرتوه‌کان (UNISCO) ه‌وه‌ دیاریکراوه‌، حه‌زم کرد ئه‌م یاده‌وه‌رییه‌ تایبه‌تییه‌ بنوسمه‌وه‌. ساڵی ١٩٩٥ خوێندکاری قۆناغی چواره‌می کۆلیجی زانسته‌کان به‌شی بایولوژی له‌ زانکۆی سه‌لاحه‌دین بووم، تا ئه‌و کات پرۆژه‌ی لێکۆڵینه‌وه‌ (مشروع البحث) که‌ به‌شێک له پێداویستییه‌کانی دواقۆناغی زانکۆیه،‌ به‌ زمانه‌کانی عه‌ره‌بی یان ئینگلیزی ده‌نوسرا. به‌نده‌ (ئه‌وه‌نده‌ی ئاگادار بم) بۆ یه‌که‌م […]

چەمکی دڕندەیی مەسعود بارزانی هەر لە علی کیمیاوی دەچێت،نامەوێ بیکەمە هاوتای سەدامی دیکتاتۆر، دڵنیام زۆری پێخۆش دەبێت بەوی بشوبهێنن،منیش ئامادە نیم ئەو چاکەیەی لەگەڵ بکەم. ئاخرسەدام چەندە دیکتاتۆرو خوێن خۆر بوو،دیسان وەک مەسعود بێ شەهامەت نەبوو،لێرەوە ئەوپەڕی گەمژەیی بوو چاوەڕوانیمان لە سەدام وعەلیەکان بکردایە بۆ چاکسازی،وەختێک نەخۆشیەک جەستەی ئینسان دەتەنێتەوە،نەخۆشیەکە خۆی ناتوانێ خۆی کۆبکاتەوەو ئەو جەستەیە بەجێبهێڵێت،دەبێت دەرمانێکی دژی دەرخوارد بدەیت تا لەناوی بەرێت و ئەو جەستەیە بەجێبهێڵێت،هەموو دیکتاتۆرێک گەورە […]

هاوپۆل : وتارو بیروڕا

لەتەلاری هونەری شاری سلێمانی مەراسیمێكی ماتەمینی بۆ ڕێزگرتن لە قوربانیانی دەریای ئیجە رێكخرا. خانەوادەو كەسوكاری ژمارەیەك لە قوربانییەكان‌و ژمارەیەكی بەرچاو لە هاوڵاتیان بەشدارییان لە مەراسیمەكەدا كرد، سەرەتای بەكردنەوەی پێشانگایەكی فۆتۆگرافی تایبەت بە قوربانیانی دەریای ئیجە مەراسیمەكە دەستیپێكرد، كۆمەڵەی وێنەگرانی كوردستان وێنەی بەشێك لەو قوربانیانەی نمایشكرد كە لەناو دەریای ئیجە خنكاون‌و بەشێكیان دەربازیان بوە. دواتر چەندین هۆنراوەو لاواندنەوە بۆ رۆحی قوربانییەكان پێشكەشكرا، كەسوكاری یەكێك لە قوربانیەكانیش كە سێ منداڵی لەدەریای ئیجە […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ