ساڵی پار کە لە پۆلی پێنجەمی قوتابخابەی بنەڕەتیدا بووم، لە زمانی کوردی، لە وانەی داڕشـتـندا، کە مامۆستاکەمان بابەتـێکی داڕشـتنی دەداینێ و داوای لێدەکردین کە بۆ هەفتەی داهـاتوو، لایەنی کەمەوە شەش دێـڕ، لەسەر بابەتە داواکـراوەکەی بنووسین. هـۆڵم لێدەهات، تا شەش دێـڕ رستەی کـاڵ و کـرچم دەنـووسی، بە هیلاک دەچـووم. لە راستیدا خۆشم نووسینەکـانی خۆمم بە دڵ نەبوون، لە رووشم ناهـات، کە لە بەردەم هـاوڕێکانم و مامۆستاکەماندا بیان خوێنمەوە. گەرچی […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

                                                                       پاڵەوان و کەسایەتییەکان (کارەکتەرەکان) رەگەزێکی گرنگە لە رەگەزەکانی نووسینی هونەری چیرۆک، تەوەرێکی سەرەکیشە لە چیرۆکی منـداڵان. کەسایەتی سەرەکی لە چیرۆکدا، کە پاڵەوانی چیرۆکەکەیە، رۆڵێکی گرنگی هەیە لە رووداوەکانی چیرۆکەکەدا. چەند کەسایەتییەکی لاوەکیش، یارمەتی پاڵەوانەکە دەدەن لە رووداوەکانی چیرۆکەکەدا، پێکەوە کار بۆ دەرخستنی ئەو بیرۆکەیە دەکەن کە لە پێناویدا چیرۆکەکە نووسراوە. پاڵەوان لە چیرۆکدا، پێویستە گەلی جیوازی ئەرێنی هەبێت، وەکو (ئازایەتی، گەشبینی، هیواخوازی، رووخۆش، جوان، چاکەخواز، یارمەتیدەر، خۆنەپەرست، دڵسۆز، نیشتمان […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

تەمەنم پێـنج ساڵان بوو، ماڵمان لە دێی (تۆمـار) لە ناوچـەی شـوانی سەر بە پارێزگـای کەرکـوک بوو. باوکم جوتیار بوو، خەریکی کشتوکاڵ بوو. جووتێک هێستر و جووتێک گوێدرێژمـان هەبوو، چوار مانـگا و نزیکەی پانگزە سەر مـەڕ و بـزن و کۆمەڵێکیش عەلەشیش و مریشک و کەڵەشـێرمان هـەبوو.. دایـکم بە رۆژ سەرقـاڵی بەخێوکـردنی مانگاکان و مەڕ و بـزن و عەلەشیش و مریشکەکانمان بوو. خێزانێکی شاد و کامەران و خۆشگوزەران بووین. باوکم: ئەمساڵ بارانێکی […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

مـام پیـرۆت پیاوێکی بە تەمەن بوو، لە دێیەکی کوردستان دا دەژیا. دوو کوڕی هەبوو. کوڕە بچووکەکەی ناوی هەڵۆ بوو، گەورەکەشی دیاکۆ. رۆژێک هەردووکیانی بانگکرد. مـام پیـرۆت: کوڕە شیرینەکـانم، ئەوەی هەمە، کیـلۆیەک زێـڕ و پارچـە زەوییەکی گەورەیە، وەک دەزانن، لە ناوەڕاستی زەوییەکەشماندا، بیڕێکی ئـاوی لێیە.. بۆ ئێـوە  بەجێیان دەهـێـلم.. خۆتـان رێکبکەون و برایانە بەشیان بکەن. هەڵـۆ: من زەویـم ناوێت، زێـڕەکەم دەوێت. دیاکـۆ: کەوتا زەوییەکەش بۆ منە. لە دوای ساڵێک مـام پیـرۆت […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

                                                                                       کەروێشکێکی کێوی، لە سەیرانگایەکدا، کەروێشکێکی سپی بینی، چوو تا تاوێک یاری لەگەڵـدا بکات، کە لێی نـزیک بۆوە، سەیـریکرد هیـچ ناجـوڵێتەوە.. بۆی دەرکەوت کە کەروێشکێکی راسـتی نییە، لە کوتـاڵی قـەدیفەی سپی دروستکرابوو.. کەروێشکە پەڕۆینەکەی لەگەڵ خۆیدا هێنا و لە دووری کونەکەیدا داینا.. جاروبار بە رۆژ دەچوو تاوێک یاری پێدەکرد. رۆژێک لەوبەر جۆگا ئاوەکەوە، رێوییەک لە دوورەوە هەردوو کەروێشکەکەی بینی.. لەبەر خۆیەوە وتی: دەزانم ناتوانم هەردووکیان پێکەوە بگرم.. بەڵام دەتوانم […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

                                                                             بەشێکی زۆر لە کەڵە نووسەرانی جیهانی (هۆنراوەنووسان، چیرۆکنووسان، رۆماننووسان، شانۆنووسان) منداڵانیان فەرامۆش نەکردوون، بەشێک لە نووسینەکانیان، بە تایبەتی بۆ منداڵان نووسیوون، بە شێوازێکی ئاسانتر و کورتتر و بەزمانێکی شیرین بۆیان داڕشتوون، لەوانەش (تۆڵستۆی، چارلـز دیکنز، ڤیکتۆر هۆگۆ، پۆشکین، ئۆسکارد وایڵد، تاگوور، مەکسیم گۆرگی، ئەحمەد شەوقی،…) لە هۆنراوەنووسانی کوردیشمان (ئەحمەدی خانی، فایـق بێکەس، پیرەمـێرد، زێـوەر، گـۆران، هـەژار موکریانی، قـانیع،…) (ئەلیکسی ماکسیمۆڤیتش بیشکۆڤ) کە بە نازناوی ئەدەبی (مەکسیم گـۆرگی) ناسراوە و […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

                                                                       لەو بڕوایەدام کە زۆربەی خوێنەرانی کوردمان، زنجیرە رۆمانی (هـاری پۆتـەر)یان خۆێندۆتەوە، یا فیلمە سینەماییەکانی هاری پۆتەریان بینیون، زانیاریشیان دەربارەی نووسەری ئەم رۆمانە (جوان رۆلینگ) هەیە.. کە چیرۆک و رۆمانەکانی بە نازناوی هونەرییەوە (جـ. ک. رۆلینگ)ەوە نووسیون و بڵاوی کـردوونەتەوە، تاکو ئەمڕۆش هەر بەم ناوە خوازراوەوە دەنووسێ و بڵاودەکاتەوە. ئەم خانمە نووسەرەی ئینگلیزی لە رێی نووسینی زنجیرە رۆمانی هاری پۆتەرەوە، کە یەکێکە لە شاکارە رۆمانەکانی جیهان و ناوبانگی لە […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

                         کۆتایی رێوییە فێڵبازەکە                         نووسینی حەیدر الحیدر                                      وەرگێڕانی بۆ کوردی                     رەزا شـوان        کەسایەتییەکان بەپێی دەرکەوتنیان ١ـ رێـوی ٢ـ مریشک ٣ـ مەیموون ٤ـ دایکە مریشک ٥ـ قەلەڕەش ٦ـ شـێر ٧ـ کەروێشک ٨ـ فیـل ٩ـ ئەسـپ         شوێنە سەرەکییەکان ١ـ کونی رێوییەکە (ماڵی رێوییەکە) ٢ـ کولانەی مریشکەکە (ماڵی مریشکەکە) ٣ـ دارسـتان.. دیکۆرێک لە شێوەی دارستان ٤ـ چەند دارێک لە پێش یا تەنیشتی ماڵی مریشکەکە                 بەشی […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

  (بووکـە بە بارانـە) یەکێک لەو نەریتە دێرین و رەسەنە کوردییانەمان، کە مێژووی بۆ هەزاران ساڵ بەر لە ئەمساڵ دەگەڕێتەوە، مایەی شادی و دڵخۆشیشە، کە تا ئەمڕۆش ئەم نەریتەمان بە نەمری ماوەتەوە، بەڵام بە هۆی وێرانکردنی گوندەکانی باشووری کوردستان و، ئابڵوقەدانی زۆربەی گوندەکان و شارۆچکەکانی رۆژهەڵات و باکوور و رۆژئاوای کوردستان، لە لایەن داگیرکەرانی رەگەزپەرستەوە، تا ئەمڕۆش زیاتر لە نیوەی ژمارەی گوندە وێرانکراوەکانی باشووری کوردستان ئاوەدان نەبوونەتەوە. تا ئێستاش داگیرکەران […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان

  زانیاری و زانایانی دەروونناسی جەخت لەسەر دیاردەی (حەزی خۆدەرخستن) لە لای منداڵان دەکەن بۆ سەرنج راکێشانی کەسانی دەوروبەرەکەیان. حەزی خۆدەرخستنیش پێویستییەکی دەروونی رەمەکییە، جیاوازییەکی ئەوتۆشی نییە، لەگەڵ پێویستییە بایۆلۆژییە جەستەییەکانی وەکو، خـواردن و هـەوا و خواردنەوە و، لەگەڵ پێویستییە سۆزدارییە کۆمەڵایەتییەکانی وەکو، خۆشەویستی و سۆز و ستایش و رێزگرتن. ململانێی زاڵبوون و حەزی خۆدەرخستن و خۆنواندن و سەرکردەیی، لەگەڵ بوونی مرۆڤ لە گەردوون دا، بوونیان هەیە و هاودەمی مرۆڤ […]

هاوپۆل : ئەدەبی مناڵان