بۆ ماوەی چەندین سەدە لە جیهاندا، زیانێکی نەژمێر بە مرۆڤ و مرۆڤایەتی کەوت، بە زاڵـبوونی پیاو و پیاوسالاری. بە هۆی پاوانکردنی بەهـرە و بلیمەتییەکانی ژنان. رێ بە ژنـان نادرا کە خۆیان بسەلمێنن و بەهـرە و تواناکانیان لە هەموو بوارەکاندا دەربخـەن. زۆر لە خەڵکی پێیان وابوو، کە پیاوان زیرەکترین بوونەوەرن لە جیهاندا. گەرچی ژنان بە خێرایی یەکسانی توانـا و هـوش و بیری خۆیـان دەرخست. سەلمانـدیان کە لە پیاوان کەمتر نین. گەلی […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

(جـۆن دێـوی) ده‌ڵێت:”منـداڵ ئەو خـۆرە گەشـەیە، کە هەمـوو دەزگـا پەروەردەییەکان بە دەوریـدا دەسووڕێنـەوە“ (رووبـارد کلـینک)دەڵـێت:”جـوانترین دیمـەن لـەژێـر ئاسمانـدا، دیمـەنی منـداڵـێکە کە پێـدەکـەنێ“ (تـۆڵستـۆی)دەڵێت:”منـداڵ لە هەموو سەردەمێکـدا، هـێمای بێتاوانی و پاکی و خـێر و راسـتی و جـوانیـیە“ (هـۆمیرۆس) یش دەڵێت:”تاوەرەکان جوانی شارەکانن.. کەشتییەکان جوانی دەریاکانن.. منـداڵانیـش جـوانی ماڵـەکـانن“منداڵ بەردی بناغـە و یەکەمین خشتە، لە بنیادنانی هەر کۆمەڵگایەک کە داهاتـوویەکی گەشی هەبێت. منـداڵ تۆوێکە، گەر بە شێوەیـەکی دروست بـڕوێنرێ و تۆکـەرەکەی بە […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

نیکۆل جێمس بار کچۆڵەیەکی ته‌مه‌ن (١٢) ساڵانی جوان و رووخۆش و خوێن شیرینە. لەدایکبووی ئینگـلتەرایە. لە خێزانێکی قەرەجی کۆچەرییە. باوکیشی هەر لە ئینگـلتەرا لەدایکـبووە. بە ڕەسنیش هـیندین و زۆر لە مێـژەوە بنەماڵەکـەیان هـاتوونەتە بریتـانیا. نیکـۆل بـار لەگەڵ دایک و باوکی خوشکە بچووکەکەیـدا، لە کەرەڤانەیەکدا، لە کەمپێکی قەرەجەکـان لە (هـارلـۆ) لە (ئیسیکـس) لە بـریتانیـا دەژیـن، کە بەشێکە لە کۆمەڵـگـای قـەرەج و کۆچەرییەکـان. خێزانەکەی نیکۆل لەناو بـرتانیادا بۆ گەلێ شوێن کۆچ دەکەن. […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

گەلێ لە منـداڵان، هـەر لە تەمـەنێکی بچـووکـدا، زیـرەکی و بلـیمەتیـان دەردەکـەون و پێشبینی ئەوەیان لێدەکرێ، کە لە داهاتوودا هەڵبکەون و ببن بە کەسایەتێیەکی ناسراو. (سافـرۆن پـلیدگەر) کچێکی ساوای جـوان و بەرشەی ئینگـلیزییە. هەر لە کۆرپەییـەوە زیـرەکی دەرکەوت. سافـرۆنی تەمەن سێ ساڵان، هـێشـتا نەچـووبوو بۆ قوتـابخـانە، لە کەنـاڵی چـواری تەلەفـزیـۆنی ئینگلتەراوە، فـێری پیتەکان و خویندنەوە و نووسین بوو. فـێری بە دەیان وشە و کرداری کۆکردنەوە و لێدەرکردن بـوو . تا (٥٠) […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

دوو هـاوڕێی نەرویـجی (ئـاسبیورنسن و مـۆ) لەو کاتەوە کە لە قوتـابخانە یەکترییان ناسی، بوون بە هـاوڕێ، بەڵام دوو هـاوڕێی دڵسۆزی تا سەر ئێسقـان، لە هـاوڕێتیش زیـاتر، خـۆیان بە (بـرای هـاوخـوێن) دەزانی، تا مـردن لە یەکـتری دانەبـڕان. ئەم دوو هاوڕێیە، لە ناوەڕاستی سییەکانی سەدەی نۆزدەمیندا، چەند ساڵێک بە جیا و چەنـد ساڵێکـيش پێکەوە، بۆ کۆکـردنەوە و نووسینی چـیرۆک و حیکایەتە خەیـاڵی و ئەفسانەییە میللییەکان و داستانەکانی نەرويج، دۆڵ بە دۆڵ و […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

ئێستا – ئەنجوومەنی پەیوەندییە دەرەکییەکان cfr  ئێستا دوای کۆتاییهاتنی جەنگی جیهانیی دووەم و بوونی ئەمریکا بە یەکێک لە زلهێزەکانی جیهان، کۆماری گەلی چین وەک وڵاتێکی کۆمۆنیستی دامەزرێنرا. ئەوکات واشنتن وەک وڵاتێکی لیبراڵی دژایەتییەکی توندی کۆمۆنیستەکانی دەکرد، لە هەموو شوێنێکی جیهان، بەرەنگاریان دەبووەوە. لە یەکەم ساڵی فەرمانڕەوایەتیکردنی کۆمۆنیستەکان لە چین، ئەمریکا هەڵوێستی دژبەری بەرانبەریان وەرگرت. ئۆکتۆبەری 1949کۆماری گەلی چین دامەزرا ڕۆژی 1ی ئۆکتۆبەر، سەرکردەی حزبی کۆمۆنیستی چینی، ماو تسیتۆنگ کۆماری گەلی […]

پەیمانگای ئابووری و ئاشتی لە ڕاپۆرتێکدا پێشبینی ئەوەی کردووە کە تا ساڵی 2050 زیاتر لە یەک ملیار کەس بەهۆی کێشەی ئاو و خۆراکەوە ئاوارە و دەربەدەربن. پەیمانگای ئابووری و ئاشتی (Institute for Economics & Peace- IEP) هۆشداری ئەوەیدا کە لەگەڵ خێرا هەڵکشانی ژمارەی دانیشتووان و کارەساتە سروشتییەکانی پەیوەست بە گۆڕانکاری ئاووهەوا، پێویستی خواردن و ئاو زیاددەکات و ڕەنگە تا 2050 زیاتر لە یەک ملیار کەس ئاوارە و دەربەدەربن. پەیمانگای ئابووری […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

نڤێسەرێ کەنەدی جاك فێرون ل سالا ١٩٦٣ پارتا کەرکەدانێن کەنەدا دامەزراند ، پارتا کەرکەدانێن کەنەدا سەیرترین پارتی دێتە هژمارکرن د جیهانا مێژوویا سیاسی دا ، ئامانجا دانانا پارتا کەرکەدانان رەخنەیی بو و دروشمێ پارتا کەرکەدانێن کەنەدا زور کاریگەر بوو : پەیمانێ دەین هیچ پەیمانەکا مە گوتی بجه نەئینین. جاك فێرون بەیانامەكر راگەیاند دوور بیت ژ بجه ئینانێ بو دلخوشکرنا خەلکێ کەنەدا ل ١٩٧٠ پشتی ئەندامێن کومێدی بوونە ئەندامێ پارتا کەرکەدانێن […]

هاوپۆل : هەمەڕەنگ

محەمەد حەمەساڵح تۆفیق  باس و لێکۆڵینەوە پێشەكیكورتە باسێكی مێژووییهۆكارە سەرەكییەكانی جینۆسایدی ئەرمەن لە دەوڵەتی عوسمانیدا١ –  حکومەتـی عوسمانی و جەنگەكانی و پێكهاتەی دەوڵەت٢ –  رۆڵی حیزب و رێكخراوەكانی بزووتنەوەی رزگاریخوازی ئەرمەن٣ –  رۆڵی دەوڵەتە گەورەكان و نێردە مسیۆنێرەكانرۆڵی كورد لە جینۆسایدی ئەرمەندا .. وەك ئەنجامدەر و وەك رزگاركەرئەنجام و پەند پێشەكیساڵی ١٩١٥، بە ترۆپکی كوشتار و قڕكردنی گەلی ئەرمەن دادەنرێت لە قەڵەمڕەوی ئیمپراتۆرێتی عوسمانیدا و بە یەکەم جینۆساید لەقەڵەم دەدرێت […]

شیكاری/سەنگەر سەید قادر دۆناڵد ترەمپ بەرەبەیانی ئەمڕۆ ڕایگەیاند كە گفتووگۆی لەگەڵ ژەنڕاڵەكان كردووە و پێیان ڕاگەیاندووە تەقینەوەكەی بەیروت پێدەچێت هێرش بێت لە ڕێگەی بۆمبێكی ترسناكەوە و وەك هێرشێكی مەترسی دار وایە بەڵام دوای كاتژمیرێك لە تەقینەوەكە ئیسرائیل ڕایگەیاند هیچ پەیوەندییەكی بە تەقینەوەكەی بەیرووتەوە نیە. لەبەیروت چی ڕوویدا…؟بەپێی لێدوانی وەزیری ناوخۆی لوبنان و حسان دیابی سەرۆكی حكومەتی لوبنان تەقینەوەكەی بەیروت لە ئەنجامی تەقینەوەی ٢٧٥٠ تەن مادەی تەقینەوەی نیتراتی ئامۆنیایەوە بووە كەلە […]