بابەتی هەڵبژاردە

جەنگەلستان…..نامەی چوارهەم!

گیانی من… دوێنێ شەو زۆر کەم نوستم،ئەوە وایکرد ئەمشەو زوو بخەوم وئێستایش کەدوای کاتژمێر سێ ونیوی شەوە بە ئاگا هاتومەتەوە،بەلای چەپدا لا ئەکەمەوە ودەفتەرێک و پێنوسێک ئەبینم،زۆر دەمێکە عادەتم گرتوە،وەختێک ئەخەوم دەفتەرێک و پێنوسێک لەپاڵ سەرمدا دائەنێم،زۆر ڕێکەوتوە بە ئاگا هاتومەتەوە بیرەکانم خستۆتە سەرکاغەز،سەرلەبەری ئەم بیرانەیش هۆنراوەو زمانی ئەدەب بوون،ئێستا هەستاوم و هاتومەتە بەرپەنجەرەکە،دەرەوە تەواو تاریکەو ئینجانەکان مات بە هەوای شەو،بە ئاستەم سروەیەکی با دێتو لقی دارەکان دەخاتە سەما،هەموو شتێ […]

قافڵه‌كه‌ى “ئاڵدار خه‌لیل” به‌رده‌وامه‌…شێرزاد عادل ئێزدى

نوسینی: شێرزاد عادل ئێزدى، نوێنه‌ری كانتۆنه‌كانی رۆژئاوا له‌هه‌رێم  له‌ناكاو مه‌كینه‌ى راگه‌یاندنه‌كانى پارتى دیموكراتى كوردستان ئه‌وانه‌ى تایبه‌تمه‌ندن به‌ دژایه‌تیكردنى شۆڕشى رۆژئاوا و شێواندنى ئه‌زموونه‌ دیموكراسییه‌ فیدراڵییه‌كه‌ى وه‌ك كارى هه‌میشه‌ییان كه‌وتنه‌ كار، ئه‌و مه‌كینه‌ سواوانه‌ى به‌ رێنمایى راسته‌وخۆى دامه‌زراوه‌ جه‌نگییه‌كانى توركیا كار ده‌كه‌ن، به‌تایبه‌ت “رووداو”ى دروستكراوى ده‌ستى هه‌واڵگریى توركیا و فه‌یسبووكه‌كانى ئه‌وروپا، كه‌ جه‌ماوه‌ره‌ زۆر و زه‌وه‌نده‌كه‌ى پاشكۆى به‌ناو “ئه‌نجوومه‌نى نیشتمانیى كوردى” و دوایین گردبوونه‌وه‌ی پێكهاتوویان له‌ سى و یه‌ك نه‌فه‌ر له‌ […]

کارکردی سۆشیال دێمۆكراسی و سۆشیالیز م و یەكی ئایار..

بەرایی ئەم ڕۆژ ٢٣ی ئایار، ساڵیادی سەد و پەنجا و سێ (١٥٣) ساڵەی دروستکردنی یەکەمین پارتیی سۆشیال دێمۆکراتی جهانە، بەو بۆنەوە، سەرنجدانی مێژووی کارکردەکانی ئەو پارتییە و ئیدئۆلۆگەکانی و سەرکردەکانی و ڕێچکەیەك کە بە ئەم ڕۆژەی گەیاندووە، دەتوانێت سەرەتایەکی باش بێت بۆ گەڕانەوە سەر مشتومڕەکانی نیوەی دووەمی سەدەی نۆزدەهەم، بەتایبەت مشتومڕەکانی نێو (ئەنجومەنی نێونەتەوەیی زەحمەتکێشان)، کە دواتر مارکسیستەکان بە “نێونەتەوەیی یەکەم” ناساندیان و ئەو ئاوەی کە ئەوان ڕشتیان، دواتر سۆشیال […]

دەم کووت کردنی ئازادییەکان و ڕێ گرتن لە مافەکان؟!!..ھێمن رەشید

ھەروەک دیارە لە کوردستان تەنیا باس مەسەلەی سەقامگیری نییە وە چەند کێشەی ڕوون و دیار ھەیە بەڵام چاوپۆشی لێ دەکرێت چوونکە چینی بێ دەسەڵات پشت و پەنای نییە بۆیە چینێکی بەرپرس زۆریان ئەوانەی دەسەڵات بە دەستن وە بە چەک حوکم و بڕیار ئەسەپێنن بۆ مانەوەیان لە کورسی و خۆسەپاندن گوێ نە بە میللەت نە بە یاسا ئەدەن وە ھەرکەسێکیشیان بە دڵ نەبێت خۆیان بە بڕیاری شەخێی و چەند کەسێک کۆتا […]

سەدەیەک دوای سایکس- پیکۆ، هەر سایکس- پیکۆیە”

“سەدەیەک پاش سایکس-پیکۆ، هەر سایکس-پیکۆیە: ڤێرژنی عەرەب” ئەوە راستە کە تەنانەت جەماوەری عەرەبیش دەیانویست رێگریی لە نەهامەتییەکانی رێککەوتنامەی سایکس-پیکۆ بکەن، بەڵام زۆر لەوە لاوازتر بون بتوانن ئەو رێگرییە ئەنجام بدەن. سەد ساڵ پێش ئێستا و لە ١٦-٥-١٩١٦ دا، رێکەوتننامەی ئاسایی بچوک- کە باشتر بە ناوی هەردو ئەندازیاری رێکەوتننامەوەکەوە، مارک سایکس و فرانکۆ جۆرج- پیکۆوە ناسراو بو بە هۆی پێدانی فۆڕم و شێوەی هەنوکەیی چەندین دەوڵەت لە رۆژهەڵاتیی ناوەڕاستدا. رێکەوتننامەی سایکس-پیکۆ […]

کورد کۆتایی نەهات سایکس بیکۆ کۆتای هات..هونەر ئەیوب

کورد تا ماوە هەرگیز دەوڵەتێک لەسەر نەخشەی جیهان بەناوی کوردستانەوە نابینێت چونکە تائێستا بنەمایەکی دەوڵەتداری نیە و وە هیچ ئامادەکاریەکی پێویست و پێشوەختی بۆ ئەمە نەکردوە فاکتەرە ناوخۆییەکان لەبارنین بۆ ئەم مەبەستە وە لەسەر پرۆژەی ڕاگەیاندنی دەوڵەت ڕێکنەکەوتون و هەمووی لەگەڵ بەدەوڵەت بوون نیە یەکڕیزی و کۆدەنگی بەدی ناکرێت جگە لە قەیرانێکی قوڵی ماددی و کێشمەکێشی سیاسی و سیمای دووئیدارەیی و بوونی میلیشاو لەشکرێک لەجنۆکە کە لەهیچ شوێنیک نابینرێن جگە […]

سعودیە چارە سەرە..نوسینی/دانیاڵ پایپس..وەرگێڕانی ..شوان عزیز

لە شانشینی سعودیەدا شوێنی زۆر هەیە بۆ نیشتەجێکردنی کۆچبەرانی موسڵمانی سوننە   هەر کە دەوڵەتانی ئەورووپا دەرگا دابخەن لە سەر کۆچبەری نایاسایی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بۆ کوێی تر سووریەکان و ئەوانەی تر دەتوانن بڕۆن کە دوور نەبێت لە وەڵاتی خۆیان، لە بەر سەلامەتی و هەروەها کاروو پیشەیان ؟ وەڵامەکە ئاشکرایە بەڵام جێگای سەرسووڕمانە کە فەرامۆش کراوە: کە دەتوانن بچن بۆ سعودیە و ووەڵاتە دەوڵەمەندە شێخنشینیە عەڕەبیەکانی تری کەنداو. ئەو لە یەک […]

سه‌دساڵ پاش خیانه‌تنامه‌ی سایكس پیكۆ‫!‬.. ئاریتما موحه ممه دی

‫(‬سایكسپیكۆ به‌ كرده‌وه‌ ئیدانه‌ ده‌كرێت نه‌ك به‌ گوتاردان‫. ویستم له‌سه‌ر خیانه‌تنامه‌ی وڵاتانی داگیركه‌ری وه‌ك فه‌رانسه‌ و بریتانیا كه‌ ڕێكه‌وتنیان له‌سه‌ر دابه‌شكردنی كوردستان كرد و له‌ چوارچێوه‌ی پیلانه‌كانی سایكس و پیكۆ،دا كوردستانیان به‌سه‌ر كۆمه‌ڵێك نه‌ته‌وه‌ی فاشیست و ڕه‌گه‌زپه‌ره‌ستدا دابه‌شكرد، بابه‌تێك بنووسم، به‌ڵام دوایی بیرم له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ ده‌بێ چی بنووسم كه‌ ئیستاش كورد وه‌ك سه‌دساڵ پێش هه‌ر به‌شێوه‌ی خێ‫ڵه‌كیی سیاسه‌ت ده‌كات و هه‌نووكه‌ش خاوه‌ن ستراتیژییه‌كی نه‌ته‌وه‌یی نین كه‌ ئامانجێكی ڕوون و […]

هەمە ڕەنگ

چێشتلێنه‌ره‌كه‌ی پێشووی كیم نهێنیه‌كی ده‌روونی سه‌رۆكه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات

كینجی فۆجیمۆتۆ چێشتلێنه‌ری پێشووی سه‌رۆكی كۆریای باكوور كه‌ به‌ گه‌نجه‌ دیكتاتۆره‌كه‌ ناو ده‌برێت، ئاشكرایده‌كات له‌ كاتی توڕه‌بوونیدا كیم په‌نای ده‌برده‌ ته‌قاندنی موشه‌كی جه‌نگی. ئه‌و چێشتلێنه‌ره‌ راشیده‌گه‌نێت كاتێك كیم  جۆن ئۆن به‌هۆی بڕیارێكی سیاسی یان سه‌ربازی ئه‌مریكی یاخود سزای ئابووری ده‌درا به‌سه‌ردا فه‌رمانی ده‌كرد به‌ هه‌ڵدانی موشه‌كی جه‌نگی. فۆجیتیمۆ ده‌شڵێت بڕیاره‌ سه‌بازییه‌كانی سه‌رۆكی كۆریا هیچ به‌ به‌رنامه‌نین و ته‌نها په‌یوه‌سته‌ به‌ گۆڕانكاریه‌ ده‌روونییه‌كانی به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی”. ئه‌م لێدوانه‌ی فۆجیمۆتۆ بۆ رۆژنامه‌یه‌كی […]

قانعی‌ شاعیر بۆ دووەمجار نێژرا..ئەرسەلان یارئەحمەدی

قانع، شاعیری نەتەوەیی کورد بۆ دووەمجار و ئەمجارەیان لە شاری مەریوانی رۆژهەڵاتی کوردستان نێژرا. بەشیر ناسری، پەیکەرسازی بەناوبانگی خەڵکی شاری مەریوان دوو ساڵە پەیکەرێكی گەورەی شاعیری نەتەوەیی قانعی دروستكردووه‌، بەڵام بەهۆی گرنگی نەدانی بەرپرسانی ئەو شارە، پەیکەرەکەی پێشکەش بە خاکی مەریوان کرد و ناشتی. ئەو هونەرمەندە کوردە لە پۆستێکدا لە فەیسبووک بڵاویکردووەتەوە دەڵێت: “دوو ساڵە کە پەیکەری مامۆستا قانعم سازکردووە و پێمخۆش بوو پێشکەشی بکەم بە شاری مەریوان”. ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شكردووه‌، […]

فەرەنسا: دەبێت گفتوگۆ لەگەڵ ئەسەد بکرێت

سەرۆكی فەرەنسا رایدەگەیەنێت، وتوێژ لەگەڵ بەشار ئەسەد كارێكی پێویستە، بەڵام لە كۆتاییدا دەبێت هەر دەسەڵات جێبهێڵێت، مۆسكۆش پشتیوانی لە پێشنیارێكی گروپی قاهیرەی ئۆپۆزسیۆنی سوریا دەكات. فرانسوا هۆلاند سەرۆكی فەرەنسا تایگەیاند، بۆ كۆتاییهێنان بە شەڕو پێكدادانەكانی سوریا و گەیشتن بە چارەسەرێكی سیاسی بۆ قەیرانەكان، وتوێژكردن لەگەڵ بەشار ئەسەد كارێكی پێویستە، بەڵام لە كۆتاییدا دەبێت دەسەڵات جێ بهێڵێت، وتیشی: لەئێستادا پاریس هیچ پلانێك بە هەند وەرناگرێت بۆ پاراستنی ئەسەد و دوپاتی دەكاتەوە، […]

کۆڵبەرێکی دیکە لە مەریوان کوژرا

پاسەوانانی سنووری ئێران لە سنووری نێوان باشوور و رۆژهەڵاتی کوردستان کۆڵبەریکی دیکەی کوردیان دایە بەر دەستڕێژی گوله‌ و لەئاکامدا گیانی لە دەست دا. شەوی رابردوو ٤ی نیسان، کۆڵبەریکی کورد بەناوی “ئیسماعیل” خەڵکی گوندی ئسکۆڵی مەریوان، لەکاتی گەڕانەوە لە بازاڕچەی سنووری بۆ ماڵەوە، لەلایەن پاسەوانانی سنووری ئیرانەوە تەقەی لێکراوە و گیانی لە دەست داوە. کۆڵبەرێكی شایەتحاڵ بە خەندانی راگەیاند کە “هێزەکانی ئەو بنکەیە بە بێ وریا کردنەوە تەقەیان کردووە و هەتا […]

گەورەترین بازرگانی ماددەی هۆشبەر لە جیهاندا بناسە

ئامادەکردنی: لاوک ئەمجەد پابلۆ ئیمیلۆ ئیسکۆبار، گەورەترین بازرگانی ماددە هۆشبەرەکانی جیهان بو، بەپێی ریزبەندی گۆڤاری فۆربس، حەوتەم دەوڵەمەندترین کەسی جیهان بوە و سامانەکەی (30) ملیار دۆلار بوە و سەرجەمی داهاتەکانیشی لەرێگەی بازگانیکردن بە ماددەی هۆشبەر و سپیکردنەوەی پارە بەدەستهێناوە. ئیسکۆبار لە ساڵی (1949)دا لە شاری ئەنتیۆکیای کۆڵۆمبیا لەباوکێکی جوتیاری و دایکێکی مامۆستا لەدایک بوە، لە سەرەتای تەمەنییەوە دەستی بەکاری تاوانکاری کردوە، ئەویش لەرێگەی دزینی کێلی گۆڕ و دواتر فرۆشتنەوەی لە […]

سەرخەوی دوانیوەڕوان چ کاریگەرییەکی لەسەر مردن هەیە؟

بەپێی توێژینەوەیەکی نوێ، شکاندنی سەرخەوێک کە زیاتر لە ٤٠ خولەک بخایەنێت دەبێتە هۆی ئەوەی مرۆڤ زوو بمرێت. لە ماڵپەڕی ئیندیپێندنتی بەریتانی بڵاوکراوەتەوە، بەپێی توێژینەوەیەک کە نزیکەی ٣٠٠ هەزار کەسی تیادا بەکارهاتووە، شکاندنی سەرخەو لەکاتەکانی ڕۆژدا بەتایبەت دوانیوەڕوان کە زیاتر لە ٤٠ خولەک بخایەنێت دەبێتە هۆی توشبوون بە نەخۆشییەکانی قەڵەوی، بەرزی پەستانی خوێن و بەرزبوونەوەی ڕێژەی کۆلسترۆل لە خوێندا. توێژینەوەکە لە کۆلێجی کاردیۆلۆجی ئەمریکی پێشکەش کرا و تیایدا ئەوە هاتووە، هەرچەندە […]

کۆمەڵایەتی

وێنە.. داریوش چەند وێنەیەكی خێزانیی خۆی بڵاودەكاتەوە

گۆرانیبێژی بەناوبانگی ئێرانی، داریوش ئێقباڵی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان چەند وێنەیەكی خێزانیی بڵاودەكاتەوە. وێنەكانی داریوش لەگەڵ هاوسەرەكەی (ڤینۆس)، كوڕەكەی (میلاد)‌و كچەكەی (بیتا) دایە.

سبیل جان جیاوازتر دەركەوتەوە